نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٥٦ - در اين كه واجب تعالى مبدأ كل فيض است و مطالبى در اصول عقائد حقه توحيدى

و قيصرى در شرح فص اسماعيلى فصوص الحكم محيى الدين عربى گويد : سر الشى لطيفته و حقيقته المخفية ( ص ٢٠٢ ط ١ ) .

حال در اين كلمات مشايخ حكمت و عرفان تدبر و توغل بايد تا دانسته شود كه اكابر اهل حكمت و عرفان را در اصالت وجود كه همان وحدت صمدى وجود واجب و حق مطلق است اختلافى در اصول و امهات مسائل توحيدى نيست :

الف ابو يوسف يعقوب بن اسحاق كندى معروف به فيلسوف عرب گويد : اذا كانت العلة الاولى متصلة بنا لفيضه علينا و كنا غير متصلين به الا من جهته فقد يمكن فينا ملاحظته على قدر مايمكن للمفاض عليه أن يلاحظ المفيض .

ب شيخ رئيس ابو على سينا در فصل دوم مقامات عرفان اشارات گويد : المنصرف بفكره الى قدس الجبروت مستديما لشروق نورالحق فى سره يخص باسم العارف .

ج شيخ عارف محيى الدين عربى در فص نوحى فصوص الحكم گويد : ان للحق فى كل خلق ظهورا خاصابه .

در تأييد اين اصل شريف گوييم كه : قدماى مشاء بر مبناى مرصوص عرفان و حكم متعاليه بوده اند و اختلاف از متأخرين پديد آمده است چنانكه صائن الدين على معروف به ابن تر كه در چند جاى تمهيد القواعد بدان تصريح نموده است و ما در رساله انه الحق عنوان كرده ايم ( ص ٢٥٦ يازده رساله ط ١ ) و متأله سبزوارى در اسرار الحكم گفته است : عرفاء محققين از اشراقيه اسلام اند ( ص ٢١٥ بتصحيح و تحشيه استاد علامه شعرانى قدس سره ) .

و بدانكه اصطلاح سر ياد شده از مشكوة ولايت مقتبس است كه امام الكل فى الكل حضرت وصى عليه السلام در مناجات خود از خدايش مى خواهد : اللهم نور ظاهرى بطاعتك , و باطنى بمحبتك , و قلبى بمعرفتك , و روحى بمشاهدتك , و سرى باستقلال اتصال حضرتك يا ذالجلال والاكرام .