نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٤١٥ - در بيان حقيقت ملك , و تمثل او براى انسان , و در بيان وحى است
ملك تسبيح و شراب او تقديس است و او را صفات جسم و جسمانى نمى باشد , چنانكه در فص قبل مستوفى بيان شده است .
و در همان حديث كه دقت شود معلوم گردد كه امام ن را صادر اول و مقدم بر قلم معرفى فرموده است . زيرا كه فرمود : ن ملك يؤدى الى القلم و هو ملك , و القلم يؤدى الى اللوح . الخ .
پس ن صادر اول است و در حديث كافى بود كه اولين خلق از روحانيين از يمين عرش از نور خداوند و خلقى عظيم و از همه مخلوق گرامى تر است . و در احاديث ديگر آمده است كه صادر نخستين حقيقت محمديه است كه اول ما خلق الله نورى .
پس ن حقيقت محمديه است كه امام فرمود رسول الله را در قرآن پنج اسم است يكى از آنهان است .
و ديگر اين كه ن را به مداد تفسير كرد , مدادى كه نور است و همه حروف و كلمات وجودى از اين مداد نوشته شده است پس وجود در هر جا كه قدم نهاد نور است .
مداد حروف كتبى مركب است كه بهترين آن مركب سياه است و چون از تركيب چند ماده صورت مى گيرد آن را مركب گفته اند كه يك نوع آن از دوده و زاج و مازو و صمغ ساخته مى شود . چنان كه در ملحقات اشعار نصاب ابونصر فراهى آمده است :
همسنگ دوده زاج است *** همسنگ هر دو مازو
همسنگ هر سه صمغ است *** آنگاه زور بازو
و باز :
بستان دو درم دود چراغ بى نم *** صمغ عربى در اوفكن چار درم
مازو دودرم نيم درم زاج سياه *** از بهر مركبش فروساى بهم [١]
[١]در مجله كانون و كلاء , شماره مسلسل ٣٥ , از صفحه ششم تا سى ام , مقاله اى در تاريخچه مركب و ساختن اقسام آن به قلم آقاى محمود سرشار , بسيار سودمند است .