نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٢٥ - در زيادت وجود بر ماهيت , و اثبات مبدء اول , و در اين كه مبدء اول انيت محض است

هر يك را فص ناميده است كه فص حكمت است و مجموع آن فصوص الحكم .

و نيز فص نگينه انگشترى را گويند كه نام خود را بر آن حك كنند و خزانه را بدان مهر زنند و آن را خاتم و مهر نامند كه گويى هر باب خزينه ايست از گوهر گرانبهاى حكمت و بر آن مهر زده شده است و بلحاظ جميع ابواب فصوص الحكم است .

در تسميه رساله به اين اسم شيرين و دلنشين ذوقى شگفت بكار برده است , رساله اى را سمى آن از قبل نمى يابى , تو گويى ولم نجعل له من قبل سميا در حق آن صادق است . و دور نيست كه عذوبت اين اسم در شيخ عارف محيى الدين عربى اثر گذاشت كه در مبشره مشهورش رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم بدو فرمود : هذا كتاب فصوص الحكم خذه و اخرج به الى الناس ينتفعون به , چنانكه رسول اكرم در ليله معراج كلام حق سبحانه را بلسان حضرت وصى : امام على عليه السلام مى شنود , و كم له من نظير .

راقم آن فصوص الحكم را نيز يكدوره كامل شرح كرده است , و اميد است كه پس از طبع و نشر شرح اين فصوص الحكم شرح آن فصوص الحكم نيز در دست طبع و نشر قرار گيرد . آن فصوص الحكم بر افق اعلاى مشهد عارف شرح شده است كه تفاوت بين شرحين بتفاوت بين فصوصين است , هر چند اين شرح نيز حائز نصوص حكم است .

عجب اين كه خود فارابى در متن رساله بدان تسميه عبارت و اشارتى ندارد ولى رساله بدين نام شهرت دارد , و بايد سبب آن , تعبير به فص در عناوين مسائل رساله باشد .

اين رساله در السنه ارباب فضل بتخفيف اشتهار به فصوص دارد كه مطابق تعبير فارابى به فص در عنوان مسائل رساله است ولكن از عبارات ديگران مستفاد است كه اصل آن فصوص الحكم است مثلا صاحب اسفار در مبحث غايت آن ( ج ١ ص ١٨٠ ط ١ ) گويد :

كما اشاراليه المعلم الثانى ابو نصر فى الفصوص بقوله صلت السماء