قد علمت[سلمى] [٢]و جاراتها إنّي من الذّنب لها هائد
أى تائب إليها و يقال:[هاد] [٣]إليه إذا مال إليه.و التّهويد التّمكّث و التّرفّق فى السّير،و ثوب مهوّد أى مرقّع،و يهود از اين معنى هيچ نباشد براى آن‌كه يهودى منسوب است با«يهوذا»أحد اولاد يعقوب-عليه السّلام-و لكن عرب «ذال»را با«دال» [٤]كردند.

قال [٥]،گفت،يعنى خداى تعالى: عَذٰابِي ،عذاب من است [٦]،آن برسانم به آن‌كس كه خواهم از بندگانم.و«عذابي»محلّ او رفع است بر خبر مبتداى [٧]محذوف،و التّقدير:ذاك عذابي،و روا باشد كه اشارت به«ذاك»مضمر به فتنه باشد،يعنى آن فتنه كه در آيت مقدّم برفت عذاب من است تا به آن رسانم كه من خواهم.و حسن[بصرى] [٨]و ابن السّميقع در شاذّ خواندند:«أساء [٩]»به«سين»، بر فعل ماضى،يعنى عذاب خود به آن رسانم كه بدى كند من الإساءة.

وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ،اين جمله [١٠]است از مبتدا و خبر و به تقدير محذوفى [١١]حاجت نيست،و رحمت من فراخ است بر همه چيزى و عام است و شامل همه چيز را.و حسن و قتاده گفتند:يعنى رحمت من عام است در دنيا بر مؤمن و كافر و برّ و فاجر،و ذلك قوله [١٢]: اَلرَّحْمٰنِ [١٣]،و خاص است در آخرت بر

[١] .مج،وز+شعر.

[٨] [٣] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.

[٤] .اساس:ذال،با توجّه به مج،وز تصحيح شد.

[٥] .مل+عذابي.

[٦] .مل+اصيب به من اشاء.

[٧] .مج،وز،مل،لت:ابتداى.

[٩] .مج،وز،مل،لت:من أساء.

[١٠] .لت:جمله‌اى.

[١١] .اساس:حذف،با توجّه به مج،وز تصحيح شد.

[١٢] .مل+تعالى.

[١٣] .سورۀ فاتحه(١)آيۀ ١ و بيش از ٥٠ مورد در ديگر سوره‌ها.