روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٠١ - ترجمه
براى آنكه غرض صرف مكيدۀ ايشان بود از آيات.
و وجه ششم آن است كه: سَأَصْرِفُ عَنْ آيٰاتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ ،من آيات و معجزات برگردانم از آنان كه ايشان متكبّر باشند در زمين به ناحق و با ايشان نمايم تا استهزاء نكنند برآن،و از باب مقلوب باشد،چنان كه عرب گويد:
استوى العود على الحرباء،و معنى آن است كه:استوى الحرباء على العود،و عرضت النّاقة على الماء و انّما يعرض الماء على النّاقة،و كقول الشّاعر: [١]
كانت فريضة ما تقول كما
كان الزّناء فريضة الرّجم
اى كما كان الرّجم فريضة الزّناء،و كقول الآخر [٢]:
حسرت كفي عن السّربال اخذة
فردا يخرّ على ايدى المفدّينا [٣]
اى حسرت السّربال عن كفّي،و مانند[اين] [٤]بسيار است.
و وجه هفتم در او آن است كه:اين عبارت است از وعده خداى تعالى به هلاك ايشان بر سبيل بشارت موسى[را] [٥]و قوم او [٦]را از مؤمنان و اين متضمّن باشد دو وعده را:يكى اظهار آياتى و بيّناتى كه در بصيرت ايشان بيفزايد،و يكى هلاك آن [٧]ظالمان،و چون هلاك شده باشند مصروف باشند از آيات به هر حال، و [٨]اين حكايت است از هلاك [٩]ايشان از اين وجه كه گفتيم،بيانش: ذٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيٰاتِنٰا ،و«ذلك»اشارت به صرف است،و ايشان به تكذيب آيات او مستحقّ هلاك شوند و مستحقّ عقاب [١٠].
اگر گويند:چگونه گفت آنان كه در زمين تكبّر كنند به ناحقّ،و اين با آن
[١] .مج،وز،مل+شعر.
[٢] .مج،وز+شعر.
[٣] .اساس،مج،وز:المفيدينا،لت:المفيدنا،با توجّه به آج تصحيح شد.
[٥] [٤] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[٦] .اساس+و قوم او،با توجّه به مج،وز و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[٧] .مج،وز،مل،لت:اين.
[٨] .مج،وز،مل،لت:پس.
[٩] .مج،وز:از هلاك.
[١٠] .مج،وز،مل،لت+شوند.