روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٤ - ترجمه

مشركان باشند،بعضى دگر گفتند:جماعتى باشند كه ايشان طاعات و اعمال صالحه كرده باشند مشوب و آميخته با ريا،و ثعلبى امام اصحاب الحديث در تفسيرش آورد به اسناد از جويبر بن [١]سعيد از ضحّاك از عبد اللّه عبّاس كه گفت در اين آيت:اعراف جايهاى باشد بلند از صراط و اين مردانى كه برآن [٢]اعراف باشند حمزة بن عبد المطّلب بود و عبّاس و علىّ بن ابى طالب و جعفر الطيّار ذو الجناحين،دوستان خود را از دشمنان بشناسند به علامت،و علامت آن بود كه دوستان ايشان سپيد روى باشند و دشمنانشان سياه روى.

باقر-عليه السّلام-گفت:آن مردان ائمّۀ معصوم باشند و پيغامبر -عليه السّلام-در ميان ايشان بود.صادق-عليه السّلام-گفت:اعراف كثبان و بهشتهايى باشد ميان بهشت و دوزخ،هر پيغامبرى [٣]و خليفه‌اى او را آنجا بدارند با گناهكاران امّتش چنان كه امير لشكر را با لشكر بدارند.آنان كه محسنان امّت باشند سبق برند و به بهشت شوند،خليفۀ رسول آن گناهكاران را گويد:بنگرى [٤]به برادران شما از محسنان كه سبق بردند [٥]به بهشت.اينان بر ايشان سلام كنند،و ذلك قوله: وَ نٰادَوْا أَصْحٰابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلاٰمٌ عَلَيْكُمْ ،آنگه حق‌تعالى [٦]خبر داد كه اين گناهكاران به بهشت نشده باشند هنوز و طمع دارند كه به بهشت شوند به شفاعت پيغامبر و امام،و ذلك قوله: لَمْ يَدْخُلُوهٰا وَ هُمْ يَطْمَعُونَ .

آنگه اين گناهكاران از اعراف به اهل دوزخ نگرند پناه با خداى دهند و دعا كنند: رَبَّنٰا لاٰ تَجْعَلْنٰا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰالِمِينَ [٧][و ذلك قوله:و اذا صرفت أبصارهم تلقاء أصحاب النّار قالوا ربّنا لا تجعلنا مع القوم الظّالمين [٨]] [٩]،آنگه انبيا و خلفا