روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٣ - ترجمه

حسناتش يكسان بود او از اصحاب اعراف باشد،ايشان را بر صراط بدارند و آن نور كه بر ايشان بود از ايشان بستانند.

مردى روايت كند از بنى هلال كه گفت پدرم از رسول-عليه السّلام-پرسيد كه:اصحاب الاعراف كه‌اند؟گفت:مردمانى كه در سبيل خدا جهاد كرده باشند و پدران ايشان از ايشان خشنود نباشند،ايشان را در سبيل خداى كشته باشند، ازاين‌جهت از آتش دوزخ آزاد باشند و به عصيان و آزار پدر از بهشت ممنوع باشند،ايشان آخرين اهل بهشت باشند به دخول [١].

شرحبيل بن سعد گفت:جماعتى باشند كه بى‌رضاى پدر به غزا شده باشند.مجاهد گفت:قومى باشند از صالحان [٢]فقها و علما.سليمان التّيمىّ و ابو مجلز گفتند:جماعتى فرشتگان باشند.ابو مجلز را گفتند:خداى«رجال» مى‌فرمايد،گفت:پس فرشتگان زنان نيستند.عبد اللّه عبّاس گفت:جماعتى باشند كه گناه بسيار دارند و طاعات گران،و روايتى ديگر از او كه گفت:اولاد الزّنا باشند.أبو العالية گفت:جماعتى باشند كه طمع دارند كه به بهشت روند و خداى تعالى اين طمع نيفگنده باشد ايشان را الّا براى كرامت ايشان.مجاهد گفت:

جماعتى باشند كه پدران از ايشان خشنود باشند و مادران نباشند،يا مادران خشنود [٣]باشند و پدران نباشند،خداى تعالى ايشان را به رضاى پدر يا مادر از دوزخ آزاد كند و به ناخشنودى پدر يا مادر از بهشت منع كند،ايشان [٤]آنجا بازداشته باشند تا خداى [٥]حساب خلقان بكند آنگه ايشان را به بهشت فرستد.

عبد العزيز بن يحيى الكنانىّ گفت:آنان باشند كه در فترت بين النّبيّين بمرده باشند و دين را بدل نكرده باشند.و منجوبى [٦]در تفسيرش گفت:فرزندان