روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٦ - ترجمه
عبد اللّه عبّاس:سيماى صلاح است بر روى و نيكوطريقتى.حسن بصرى گفت:
عثمان عفّان را [١]ديدم بر منبر رسول وعظ مىكرد پيراهنى گويى [٢]پوشيده و گوى گريبان گشاده [٣]،مردم را مىگفت:سگان را بكشى [٤]و به كبوتربازى مكنى [٥]،آنگه گفت:از خداى بترسى [٦]در سرّ كه از رسول خداى شنيدم كه او گفت:هيچ بنده نباشد كه او عملى كند در سرّ و الّا خداى تعالى از آن عمل ردايى بر او پوشاند اگر خير باشد و اگر شرّ.آنگه اين آيت بر خواند: وَ رِيشاً وَ لِبٰاسُ التَّقْوىٰ ،و گفت:لباس تقوا نيكوطريقتى باشد.
عروة بن الزّبير گفت:ترس خداى باشد،جبّايى گفت:مراد جامۀ پارسايان است از صوف و جامۀ خشن و آنچه لباس زهّاد و عبّاد باشد.حسين بن علىّ المغربىّ گفت:مراد[به] [٧]لباس تقوا لباس اهل بهشت است،گفت:دليلش آنكه: ذٰلِكَ خَيْرٌ گفت،و«ذلك»اشارت به غايبى دور باشد.مجاهد گفت:براى آن منّت نهاد به جامۀ عورتپوش بر ما كه عرب برهنه طواف كردندى گرد خانه مكشوف العورة جز قريش،و بعضى دگر گفتند:براى آنكه از اصناف خلق كس جامهپوش نباشد مگر بنى آدم. ذٰلِكَ مِنْ آيٰاتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ،اين از آيات و دلايل خداست تا همانا آدميان و مكلّفان از ايشان انديشه كنند و تفكّرى كنند.
آنگه بنى آدم را وعظ كرد[و] [٨]ياد داد[از] [٩]آنچه شيطان با پدر ايشان كرد، گفت:اى پسران آدم!و مراد فرزندان آدمند-مردان و زنان،و لكن لفظ پسران بر تغليب گفت مردان را بر زنان،نبايد تا شما را به فتنه آرد شيطان و مفتون كند و
[١] .اساس+رضى اللّه عنه.
[٢] .كذا:در اساس،آج،لب،آف،لت،مج،وز:كوتهى،مل،بم،آن:كوهى،چاپ شعرانى(١٤١/٥):گويى،و در زيرنويس متن توضيح داده است كه«دكمهدار»،نيز لغتنامه ذيل«كوهى»آورده است:قوهى،و آن نام پارچه و جامهاى است(يادداشت به خط مرحوم دهخدا)،نيز گوى:تكمه و گوى گريبان را گويند.
[٣] .آج،لب:گشوده.
[٤] .مج،وز،آج،لب:بكشيد.
[٥] .مج،وز،آج،لب:مكنيد.
[٦] .مج،وز،آج،لب:بترسيد.
[٩] [٨] [٧] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد.