تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٨ - در معنى حديث ١٧١ موتوا قبل ان تموتوا ١٨٧ و تفسير بيت حكيم سنايى
آيه
روايت
توضيح
((٧٦٥)) كل ، آت آت آن را نقد دان دوست را در نزع واندر نقد دان
((٧٦٦)) ور غرضها زين نظر گردد حجيب اين نظرها را برون افكن ز جيب
((٧٦٧)) در نياز خشك وبر عجزى مايست زان كه با عاجز گزيده معجزيست
((٧٦٨)) عجز زنجيريست زنجيرت نهاد چشم در زنجير نه بايد گشاد
((٧٦٩)) پس تضرّع كن كه اى هادّى زيست باز بودم پشه گشتم اين ز چيست
((٧٧٠)) سختتر افشردهام در شر قدم كه لفى خسرم ز قهرت دم به دم
((٧٧١)) از نصيحتهاى تو كر بوده ام بتشكن دعوى وبتگر بوده ام
((٧٧٢)) ياد صنعت فرضتر يا ياد مرگ مرگ مانند خزان تو اصل برگ
((٧٧٣)) سالها اين مرگ طبلك مى زند گوش تو بىگاه جنبش مى كند
آيه « واَلْعَصْرِ إِنَّ اَلإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ . إِلَّا اَلَّذِينَ آمَنُوا وعَمِلُوا اَلصَّالِحاتِ ١٠٣ : ١ - ٣ . . . » (١) ( سوگند به عصر ، به تحقيق انسان در خسارت است ، مگر كسانى كه ايمان آورده وعمل صالح انجام مى دهند . ) روايت « عن عيسى بن مريم عليها السلام : لن يلج ملكوت السماوات من لم يولد مرتين . » (٢) ( از حضرت عيسى بن مريم عليها السلام نقل شده است كه ، فرمود : كسى كه دو بار زاييده نشود به ملكوت آسمانها وارد نمى شود ) .
« موتوا قبل تموتوا » .
( پيش از آن كه بميريد ، با مرگ اختيارى از كالبد تن رها شويد ) .
توضيح - اين جملهء اخير را جلال الدين مانند بعضى ديگر به عنوان روايت نقل كردهاند ، ولى در منابع معتبر ديده نشده است .
(١) سوره العصر ، آيهء ١ و ٢ و ٣ . .
(٢) شرح بحر العلوم دفتر سوم ، ص ٢٣٤ . . چون دوم بار آدميزاد بزاد پاى خود بر فرق علتها نهاد .