تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٥٥ - تا كى و تا چه اندازه مى توان روح را با حلقه طلايى زنجير ملك و مال و آرايشگرىها خشنود ساخت ؟
روح شما را با زنجيرهاى گوناگون ببندد وجهان را به صورت زندان درآورد . اين يك توبيخ بسيار اخطار كنندهاى است كه :
« يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ اَلْحَياةِ اَلدُّنْيا ٣٠ : ٧ » [١] ( آنان پديدهاى از حيات طبيعى را مى دانند ) ودست وپاى روح خود را در آن مى بندند .
بنا بر اين بشر براى نيل به ناهشيارى وبىخودى وبرداشتن اختيارهاى پالان شكل از دوشش ، احتياج به مى گسارى وساير تخديرات وپناه بردن به جنون ندارد .
((٢٤٣)) ملك ومال واطلس اين مرحله هست بر جان سبك رو سلسله
((٢٤٤)) سلسلهء زرّين بديد وغرّه گشت ماند در سوراخ چاهى جان ز دشت
تا كى وتا چه اندازه مى توان روح را با حلقه طلايى زنجير ملك ومال وآرايشگرىها خشنود ساخت ؟
تبديل حلقه هاى آهنين به حلقه هاى پولادين وماليدن آب طلا روى آن حلقه ها ودرخشان ساختن آنها چه سودى به حال روح سبك بال وسبك رو دارد .
آرايشگرىهاى فريبنده در كالبد مادى كه دايماً در حال طغيان به روح كمال طلب است ، كدامين درد را از دردهاى روح آزادى طلب درمان خواهد كرد ؟ تو كه بهر جا مى روى ودر هر محيطى كه گام برمى دارى واز هر هوايى كه تنفس مى كنى ، به جهت جهل به روح وخواسته هاى او پى در پى انواع زنجيرها را تغيير داده يكى را بر جاى ديگرى به دست وپاى روح خود مى بندى ، چرا اين قدر دم از آزادى مى زنى وروح بىنوا را با اين تلقينات پوچ زير زنجيرهاى گران بار مى سايى ونابودش مى كنى ؟ مگر نمى دانى كه مقام ومال وشهرت خواهى وشهوت پرستى با روح تو جنگ وپيكار بىامان دارند وپيروزى نهايى را هم نصيب دشمنان روح خواهى ساخت ؟
[١] سوره الروم ، آيهء ٧ . .