تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١١٣ - دليل دوم - استحكام عقايد و قوانين اسلامى كه دين خالص از آلودگىها است

٢ - خداوند يكتا وبىهمتا وداراى كمال نهايت است .
٣ - هدف او از مخلوقات به طور مداوم بخشيدن كمال ونور ربانى به آنها است .
٤ - انسان در ميان مخلوقات داراى مزيت بزرگى است . او دو جنبه دارد : جنبهء طبيعى حيوانى وجنبه انسانى - ملكوتى . از جنبهء دوم است كه انسان شايستگى لقاء الله ورضوان الله را دارا مى باشد .
٥ - بعثت پيامبران كه محمد بن عبد الله صلى الله عليه وآله خاتم آنان مى باشد ، براى به فعليت رسانيدن عقل ووجدان وتطهير فطرت انسانها از آلودگىها وانحرافات بوده وصلاح وفساد آنان در زندگى دنيوى واخروى به وسيلهء همان پيامبران ابلاغ شده است .
٦ - روز واپسين كه در اصطلاح آن را معاد مى نامند وجود دارد كه جايگاه مشاهدهء نتايج اعمال خوب وبد است .
براى ورود به ابديت ، انسانها به گروه هاى مختلف تقسيم مى شوند ، اين تقسيم با نظر به فعاليتها وكارهاى آنان است كه در زندگانى دنيوى انجام داده‌اند . بهشت كه قلمرو آرامش وبهره بردارى از عنايات الهى است ، داراى مراتب گوناگون به حسب وضع روحى انسانها از نعمتهاى مادى گرفته تا لقاء اله ورضوان الله مى باشد ، وهم چنين دوزخ كه قلمرو عذاب وسقوط است ، باز داراى درجات مختلف به حسب وضع روحى تبهكاران از عذاب مادى گرفته تا دورى ومهجورى از خدا مى باشد . حتى نعمتها يا عذابهاى مادى هم كه در منابع اسلامى گوشزد گشته است ، قابل مقايسه با نعمتها وآلام دنيوى نمى باشد ، تا مورد اعتراض سطح نگران قرار بگيرد .
٧ - زندگى طبيعى انسانها وتهيهء زمينهء آن به معناى عمومى ، اولين درجهء اهميت را حائز است .
٨ - روابط انسانها به طور عموم بايد روى عدالت اجتماعى بر قرار شود .
٩ - طبيعت در اختيار انسانها قرار گرفته است وانسان مى تواند بهمه جهان طبيعت مسلط شود .