تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٧ - تفسير ابيات

لقد ظهرت فلا تخفى على احد الا على اكمه لا يعرف القمرا [١]
به تحقيق آشكار گشتى وبه هيچ كسى پوشيده نيستى ، مگر به نابيناى مادر زاد كه ماه را نمى شناسد . ) امام حسين بن علي عليهما السلام در دعاى عرفه چنين عرض مى كند :
« لغيرك من الظهور ما ليس لك حتى يكون هو المظهر لك . متى غبت حتى تحتاج الى دليل . . . » [٢] ( خداوندا ، آيا چيزى جز تو آن روشنايى را دارد كه تو ندارى ، تا آن روشنايى بتواند تو را آشكار بسازد ، كى تو پوشيده بودى كه براى آشكار شدنت دليلى مورد نياز بوده باشد ) .

اى در تو بيانها وعيانها همه هيچ پندار يقينها وگمانها همه هيچ از ذات تو مطلقاً نشان نتوان داد كانجا كه تويى بود نشانها همه هيچ [٣]
عبد الرحمن جامى تفسير ابيات تركى از نژاد عجم بامدادان از خواب بيدار شد . چون هنوز خمار بادهء شبانگاهى بود ، مطربى طلبيد . مطرب جان كه بر مستى مى افزايد مونس ونقل وقوت وقوت مستان است .
مطرب است كه روان آدمى را به هيجان درمى آورد وبه مستى وادارش مى كند وآدم مست پس از رسيدن به مستى باز از تهيجات مطرب به وجد وهيجان بر مى آيد . مطربى براى شراب طهور الهى است ومطربى براى شرابهاى جسمانى - هر دو يك نام دارند ، اما اين شراب ومطرب غير از آن شراب ومطرب است -
اشتباهى هست لفظى در ميان ليك خود كو آسمان كو ريسمان

[١] كلمات مكنونه ، ملا حسين فيض كاشانى ، ص ١٠ . .
[٢] دعاى عرفه ، امام حسين عليه السلام . .
[٣] لوايح جامى . .