تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٠٠ - عالىترين اعتدال و بنيان كه در خلقت انسانى به كار رفته است

هر تكاملى اطلاع مى دهد .
شما اى فرو رفتگان در حيات طبيعى با آن همه تجربه ها واحساس باز بودن سيستم تكامل انسانى به اين اسيران دست بستهء عشق الهى با ديدهء حقارت ننگريد ، زيرا آنان از ته دل ، خواهان پيشرفت وتكامل همه جانبهء شما در گذرگان بىنهايت انسانيت هستند .
اسيران عشق الهى يك تاسف ديگرى هم مى خورند كه اى انسانها ، اگر شما با نظر همه جانبه به تكامل انسانى در قلمروهاى مختلف عشق مى ورزيد ، بهتر از همه مى دانيد كه صدق وصفا در انسان تكامل يافته عنصر اساسى انسانيت او است .
شما به صدق وصفاى ما با ديدهء حقارت منگريد ، زيرا همين پديده ى والاى روحى است كه ما وشما را مى تواند در حركت به سوى ايده آلهاى اعلاى همهء ما كمك وتقويت نمايد .


((١٠٠٥)) احسن التقويم در والتين بخوان كه گرامى گوهر است اى دوست جان
((١٠٠٦)) احسن التقويم از فكرت برون احسن التقويم از عرشش فزون
((١٠٠٧)) گر بگويم قيمت آن ممتنع من بسوزم هم بسوزد مستمع
عالىترين اعتدال وبنيان كه در خلقت انسانى به كار رفته است آيهء فوق صريحا يادآور مى شود كه خلقت انسانى از نظر بنيان واعتدال بسيار نيكو آفريده شده است .
اين عظمت مربوط به كدامين جنبه ى انسانى است ؟ مى توان گفت آيهء مزبور هر دو جنبهء مادى ومعنوى انسان را شامل مى شود . عظمت ساختمان كالبد مادى آدمى از علوم ومعارف زير تا حدودى روشن مى شود :