تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٧٩ - ٩ - مباحثى كه در مثنوى موج را مطرح مى كند دليل ديگرى براى اثبات آن است كه جلال الدين به موضوع حركت و تحول اهميت فوق العاده قائل است
نيستى بخرند ، باز تو انسان از آن استقلال روحى برخوردارى كه مى توانى حساب عنصر اصلى شخصيت خود را تر وتازه ومثبت ببينى ، يعنى با اين كه « دم بدم در تو خزان است وبهار » - درست دقت كن وبه اعماق خويشتن بنگر و -
باغ دل را سبز وترّ وتازه بين پر ز غنچهء ورد وسرو وياسمين
٩ - مباحثى كه در مثنوى موج را مطرح مى كند دليل ديگرى براى اثبات آن است كه جلال الدين به موضوع حركت وتحول اهميت فوق العاده قائل است .
چون در يكى از مجلدات گذشته مبحثى به عنوان « موج از نظر جلال الدين » مطرح كرده وتا حدودى آن را مشروحا مورد بررسى قرار دادهايم ، ديگر لزومى براى تكرار آن نمى بينيم ، تنها چند بيت را به عنوان نمونه كه كلمهء موج را به كار برده وعالىترين نشان حركت است ، متذكر مى شويم :
عقل پنهان است وظاهر عالمى صورت ما موج يا از وى [١] باد سوزان است اين آتش بدان پرتو آتش بود نى عين آن عين آتش در اثير آمد يقين پرتو وسايهء وى است اندر زمين [٢] هفت دريا اندرو يك قطرهاى جمله هستىها ز موجش چكرهاى [٣] دور گردون را ز موج عشق دان گر نبودى عشق بفسردى جهان [٤] بحر وحدانيست جفت وزوج نيست گوهر وماهيش غير موج نيست [٥]
حتى توصيه جلال الدين به رهروان كوى رشد وكمال اين است كه مانند فلاسفه ومتفكرين انديشه باز وتجريد باف نباشيد كه جهانى را از دور مى بينند
[١] دفتر اول ص ٢٥ ب ٢١ . .
[٢] دفتر سوم ص ٢٠٥ ب ١٠ و ١١ . .
[٣] دفتر پنجم ص ٣١٠ ب ٥٢ . .
[٤] دفتر ششم ص ٣٨٢ ب ٦١ . .
[٥] دفتر ششم ص ٣٨٢ ب ٦٢ . .