ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ٢٨٩ - اخبار
بيفائده است.
٥٩- امالى طوسى. عدهاى از مفضل ... از سليم بن قيس از امير مؤمنان از رسول خدا ٦ كه فرمود از علائم فقه و فهم انسان كمحرفى در سخنان بىثمر است.
٦٠- امالى طوسى ابن صلت ... از زيد بن على از پدرش حضرت سجاد ٧ كه از حضرت على ٧ سؤال شد. با فصاحتترين مردم كيست؟ فرمود فصيحترين مردم آن كسى است كه در مقابل سؤال ناگهانى پاسخ سكوتكننده بدهد.
٦١- دعوات راوندى حضرت صادق ٧ فرمود: سخن بيفائده را نگو و در سخنان مفيد هم پرحرفى نكن.
٦٢- نهج البلاغه امير مؤمنان ٧ فرمود. زبان درندهاى است كه اگر آزاد باشد حمله كرده و ميگيرد و نيز فرمود آن كس كه زبان خود را بر خود اسير و مسلط نموده خويشتن خويش را پست و خوار نموده است و فرمود عقل انسان كه تام و كامل شد سخنش كم خواهد شد. و فرمود انسان در زير زبانش نهفته است. و فرمود در خاموشى و سكوت از بيان حكمت و دانش خيرى نيست همچنان كه گفتار از روى جهل و نادانى خير و خوبى ندارد. و فرمود كسى كه حرف زياد بگويد خطا و لغزشش زياد خواهد شد و كسى كه خطاء او زياد باشد حيا و شرمش كم مىشود و كسى كه كم حياء شد ورع و تقوايش كم مىشود و كسى كه كمتقوى شد دلش ميميرد و كسى كه دل مرده شد داخل آتش خواهد شد. و فرمود كسى كه بفهمد سخنش از اعمال او است سخنش كم خواهد شد مگر حرفهاى مفيد. و فرمود. سخن در اختيار و در بند تو است تا وقتى كه آن را نگفتهاى ولى پس از اينكه آن سخن را گفتى تو در بند او قرار گرفتهاى بنا بر اين همچنان كه طلا و نقره خود را حفظ ميكنى زبانت را حفظ كن پس چه بسا كه يك كلمه نعمتى را از تو سلب نموده و بلائى را بتو متوجه ميسازد. و فرمود. چيزى را كه نميدانى نگو و همه آنچه را كه ميدانى باز گو مكن كه خداوند متعال دستوراتى براى اعضاء و جوارح تو مقرر و فرض نموده كه تو را نسبت باجراء آنها مورد بازپرسى و محاكمه قرار ميدهد. و نيز فرمود. سخن بگوئيد تا شناخته شويد كه ارزش انسان در زير زبانش نهفته است. و فرمود. چه بسا گفتارى كه مؤثرتر از قدرت و سلطنت است. و فرمود بر حذر باشيد از تلون اخلاق و دگرگون كردن آن از حالى بحالى و زبان خود را يك زبان نمائيد (دورو و دوزبان نباشيد) و انسان بايد زبانش را حفظ كند كه اين زبان براى صاحبش سركشى ميكند. بخدا سوگند هيچ بندهاى داراى تقواى مفيد نخواهد شد مگر اينكه زبانش را حفظ كند و زبان مؤمن پشت قلبش قرار گرفته است و قلب منافق پشت سر زبانش هست چون مؤمن وقتى ميخواهد سخنى بگويد ابتداء در قلبش او را مورد تدبر و تامل و سنجش قرار ميدهد اگر دانست كه خير و مفيد است اظهار ميكند و اگر شر و زيانبار است پنهانش مينمايد