ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ١٥٦ - اخبار اين باب
و براى نجات خود از زندان متوسل بمخلوق شدى) براى همين جملهاى كه در زندان گفتى بايد چندين سال در زندان بمانى.
٤٨- تفسير عياشى: عبد اللَّه بن عبد الرحمن از كسى كه خود گفته. كه هنگامى كه حضرت يوسف بآن جوان زندانى گفت: نزد سلطان راجع بمن صحبت كن. جبرئيل آمد نزد يوسف و پاى خود را در زمين كنار يوسف زد با همين زدن پا اعماق زمين تا طبقه هفتم براى يوسف منكشف شد. و بيوسف گفت نگاه كن چه مىبينى؟ يوسف گفت سنگ كوچكى را مىبينم. جبرئيل آن سنگ را شكافت و گفت چه مىبينى؟ يوسف گفت كرم و حشره بسيار كوچكى را مىبينم.
گفت روزى دهنده او كيست؟ يوسف گفت البته خداوند. جبرئيل گفت خداوند ميفرمايد اى يوسف من اين كرم كوچك را در داخل اين سنگ در طبقه هفتم فراموش نكردهام و نياز او را تامين نمودهام تو گمان كردهاى كه من تو را فراموش كردهام؟ كه بآن جوان ميگوئى (اذكرنى عند ربك) بجرم اين. سخن بايد چندين سال در زندان بمانى. فرمود: يوسف متنبه شد و شروع بگريستن كرد و گريه يوسف بطورى شديد شد كه در و ديوار بحال او گريست و زندانيان از گريه يوسف متاثر و ناراحت شدند و از او خواستند كه از گريه خود دست بردارد بالاخره قرار بر اين شد كه يك روز گريه كند و يك روز خاموش شود. يوسف در آن روزى كه خاموش بود ناراحتتر از آن روز گريهاش بود.
٤٩- تفسير عياشى. از مالك بن عطيه از حضرت صادق ٧ كه در تفسير آيه- وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ سوره يوسف ١٠٦ يعنى ايمان اكثر اين مردم آلوده بشرك است- فرمود مقصود گفتارى است كه انسان گاهى مثلا ميگويد اگر فلانى نبود من نابود ميشدم. اگر فلان كس نبود من بفلان ناراحتى مبتلا مىشدم. اگر فلانى نبود خاندان من و عيالات من از بين ميرفتند. كه با اين انديشه كه اشخاص را موثر در زندگى خود مىبيند براى خدا در رازقيت و در تاثير شريك قرار ميدهد عرض كردم. اگر اين چنين بگويد (كه اگر خداوند بوسيله فلانى بر من لطف و منت نميگذاشت من نابود مىشدم) آيا اشكالى دارد؟
فرمود اگر اين طور بگويد مانعى ندارد چون در اين بينش خداوند متعال را مؤثر و مسبب و وسيلهساز و ديگرى را وسيله ميداند مؤلف همانند اين حديث با سندهاى گوناگون در باب بيان انواع كفر گفته شده و نقل شد.
٥٠- تفسير عياشى. از بزنطى از حضرت رضا ٧ كه فرمود. در شگفتم از كسى كه معرفت و شناخت خود را از راه صحيح الهى فرا گرفته و خدا را شناخته چگونه خيال ميكند كه خداوند رزق و روزى او را دير ميرساند؟ و چرا در برابر قضاء الهى صبر و شكيبائى ندارد.
٥١- جامع الاخبار. رسول اكرم ٦ فرمود. اگر شما بحق توكل بر خدا