ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٨١ - باب در بيان چگونگى خواندن نماز از آغاز آن تا پايان آن

سوره‌هاى ديگر قرآن، كه در قرآن يا سخنان خير ديگر يافت نميشود آنچه از خير و حكمت كه در سوره حمد يك جا فراهم آمده است در آن گرد آورده باشند (و بدين جهت است كه آن را امّ القرآن نيز ميگويند چون هر چه در قرآن است نمونه و نمودى از آن در سوره فاتحه است)

از جمله فرمايش خداوند عزّ و جلّ است كه: «الحمد للَّه» يعنى: جميع محامد و كمالات مخصوص ذات مقدّس خداوند واجب الوجود است و مستجمع جميع صفات كماليّه همچون افاضه وجود و خيرات مدام است بر همه عالميان و اين ذكر همانا براى اداى وظيفه شكرگزارى و بجا آوردن آن شكرى است كه خداوند عزّ و جلّ بر خلايق خويش مقرّر فرموده، و نيز شكرگزارى بپاس آنكه بنده خود را توفيق عبادت كرامت فرموده است، «ربّ العالمين» يعنى: آفريننده و مالك (يا پرورش دهنده) همه عالميان، پس بنده خداى خود را به يگانگى ياد مى‌كند و حمد او را نموده و به اين وسيله اقرار مى‌كند به اينكه تنها او آفريننده و مالك جميع ما سوى اللَّه است و نه ديگرى. «الرّحمن الرّحيم» (يعنى: بخشنده است بر همه خلائق در دنيا و مهربانست در عقبى بر مؤمنان) چون بنده خداى خود را به اين دو صفت مى‌خواند گوئى بدين وسيله طلب هر دو رحمت را از او كرده و يادآورى است و تذكر براى بخششها و نعمات خداوند بر همه خلايق خويش، «مالك يوم الدّين» (يعنى: صاحب و مالك يا ملك روز جزاست) با اين عبارت بنده اقرار مى‌كند به اينكه در قيامت برانگيخته خواهد شد و مورد حسابخواهى از همه اعمال و افعال و ترك افعال قرار خواهد گرفت و بر حسب مورد جزا خواهد ديد، و نيز اعتراف و اقرار داشتن به اينكه پادشاهى يا مالكيّت روز جزا يا آخرت را از براى او ميداند همچنان كه‌