ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٥٤ - *(باب) * *(چگونگى اذان و اقامه و ثواب كسى كه اذان بگويد) *

ندهيد، شما را بر حذر ميدارم از كوتاهى كردن در تكاليف،

بپرهيزيد از سستى و كاهلى در ترك افعال شرّ و ناروا، سپس رو به جمعيّت كرده و گفت: خدايتان رحمت فرمايد مرا در آنچه تقصير كرده‌ام (يا اگر در اداى پاسخ قصور ورزيدم) حلال كنيد و درگذريد، به او گفتم: در آنچه كوتاهى كردى تو را بخشيديم و درگذشتيم، خداوند تو را پاداش بهشت عطا فرمايد، همچنان كه چيزهائى را بتو رسيده بود يا در خاطر داشتى ادا كردى، و آنچه را كه رسانيدنش بر تو واجب بود انجام دادى، سپس مرا وداع گفت و سفارش كرد: از خداوند پروا كن و تقواى الهى پيشه ساز، و آنچه را بتو رسانيدم به امّت محمّد ٦ برسان، به او گفتم: إن شاء اللَّه چنين خواهم كرد، آنگاه بعنوان خداحافظى گفت: من دين تو را و امانت تو را (يا امانت الهى را كه نزد تو است و صلاح و تقواى تو را) بخداوند متعال مى‌سپارم، و خداوند پرهيزكارى و پارسائى تو را برايت توشه راه آخرت سازد، و به خواست خود تو را يارى دهد تا چنان كه مى‌خواهد در راه اطاعت از تكاليف و دستورات او گام بردارى (پايان حديث بلال).

و رسول خدا ٦ هنگامى كه خود اذان مى‌گفت ميفرمود: «أشهد أنّي رسول اللَّه» (يعنى شهادت ميدهم كه من خود فرستاده و پيام آور خداوند هستم) و بسيار بود كه چنين مى‌فرمود: «أشهد أنّ محمّدا رسول اللَّه» (يعنى: شهادت مى‌دهم كه محمّد فرستاده و پيامبر خدا است) زيرا اخبار بهر يك از اين دو صورت وارد شده است (بنا بر اين ظاهرا گاه آن حضرت نام خود را مى‌برده، و گاه هم به جاى اسم كلمه‌