درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٣٩ - شرح
آن دور و تسلسل است و نيروى اراده حركات اعضاء و جوارح را پديد مىآورد و ظهورى از مشيت كبريائى خواهد بود همچنانكه لازم وجود ربط اين چنين است كه هر پديدهاى قائم باو است و فعل اختيارى بشر مستند بمباشرت فاعل است و در طول آن ظهورى از مشيت مقام كبريائى خواهد بود.
و قدرت محدود به جبر عبارت از نيروى حركت و سعى و كوشش و تحصيل خواسته است كه بر اساس اراده و تحقق مراد و حركت در خارج است كه در حيطه قدرت و عين اختيار است.
و مفاد قول امام عليه السّلام
(لا جبر و لا قدر)
يعنى (لا جبر مجرّدا عن القدر و لا قدر مجرّدا عن الجبر).
و يا گوئى (العبد مجبور في قدرته و قادر في مجبوريته) و نيز گوئى (العبد مضطر في عين اختياره و مختار في عين اضطراره).
و نيز گفته شده (الانسان بما هو مختار مجبور و بما هو مجبور مختار).
و از نظر اينكه فعل اختيارى كه در خارج تحقق يافته بر اساس استناد به نيروى اراده صفت نفسانى و موهبت الهى است از اين نظر فعل اختيارى به بشر و مباشرت او استناد دارد به لحاظ اينكه ربط محض و بر اساس نيروى روانى و موهبت الهى است در نتيجه فعل مستند به اختيار بشر است از نظر اينكه استناد بموجب الهى و مشيت كبريائى دارد.
بالاخره فعل اختيارى بشر ربط و ارتباط محض به مشيت ساحت كبريائى دارد و بطور طولى صدور فعل و مباشرى حركات جوارحى بشر استناد بمشيت ساحت كبريائى دارد يعنى يك فعل و حركت در نظام خارج تحقق يافته و مستند به دو نيرو خواهد بود يكى نيروى حركت مباشرى بشر، و ديگرى مشيت قاهره كبريائى كه ظهور نازل آن اراده فاعل مختار است زيرا گفته شده كه اراده روانى فاعل صفت نفسانى او است و ظهورى نازل از مشيت و اراده قاهره است و آن ظهورى از قضاء