درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٩٦ - قوله(ع) كيف تجترئ ان تصف ربك بالتغير من حال الى حال و انه يجرى عليه ما يجرى على المخلوقين سبحانه و تعالى
با اين كه قوام همه صفات فعل كبريائى اضافى است و قوام تضائف به معيت وجودى است و نظر باين كه معيت وجودى خالق ازلى با مخلوق زمانى تناسب و سازش ندارد جز به لحاظ معيت ممكن با وجود واجب در اصل وجود دهرى كه سبب مىشود كه خالق با مخلوق معيت طولى داشته باشد و كافى است به لحاظ اين كه دهر محيط بر مجموع زمانيات و عالم طبع است و همه زمانيات سابق و لاحق آنها در دهر بوجود جمعى با القاء سابق و لاحق در حيطه جمعى دهر خواهند بود.
لازم وحدت و وجوب صفات و افعال ساحت كبريائى بجميع جهات آنست كه موجودات امكانى تضائف و معيت ممكن با ساحت قدس واجب دارند بر اين اساس هيچ جهت امكان و عروض در صفات و افعال كبريائى نخواهد بود بلكه وحدت و وجوب در همه شئون كبريائى و صفات و افعال او جارى خواهد بود علم و قدرت و ساير صفات كبريائى اعلى از اقسام و صفات امكانى است از نظر تحقق و وجود بر حسب مفهوم و ماهيت زيرا از لحاظ مفهوم تفاوتى نيست در حدود و معنا و مفهوم بلكه تفاوت در اقسام وجودات بقوه و ضعف و امكان و وجوب و تقدم و تأخر آن است زيرا ماهيت معرف حد وجود است و خود بهرهاى از وجود ندارد.
لازم اين نظر آنست كه چنانچه صفات و فعل كبريائى به لحاظ صدور تجددى و زمانى آن باشد و از جمله زمانيات بشمار بيايد محال خواهد بود و وحدت و وجوب من جميع جهات و شؤون كبريائى نخواهد بود زيرا ازليت از صفات ذاتى كبريائى و محيط و قيوم زمان و زمانيات مىباشد.
صفات و افعال كبريائى جنبه تجدد و تغير و امكان نخواهد داشت و گر نه لازم فاسد بر آن مترتب مىشود از جمله اين كه علم و قدرت ساحت كبريائى معرض تغيير و كثرت قرار بگيرد زيرا در اثر تجدد حوادث يعنى تغيير معلوم و حادثهاى در نظام طبع لا محاله سبب تغيير علم كبريائى خواهد بود و حدوث حادثهاى سبب عروض و حدوث علم جديد گردد مانند علم زايد بشر كه در اثر حادثهاى كه تحقق بيابد لا محاله نسبت بامر حادث علم بشر نيز حادث و تغيير پذير خواهد بود و ساحت كبريائى منزه از نقص است