درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٢٦ - قوله(ع) خالق كل شىء
قوله (ع): خالق كل شىء:
بيان و برهان آنست كه ساحت كبريائى خالق زمان و موجودات زمانى است هر چه فرض شود كه بهرهاى از وجود و هستى دارد مخلوق و محكوم تدبير و در حيطه كبريائى او خواهد بود از اين نظر زمان و موجودات زمانى همچنين دهر از جمله مخلوقات او است بر اين اساس صحيح وجود كبريائى سبقت ذاتى و فعليت بالذات دارد بر زمان كه بفرض نامتناهى باشد در نتيجه اينكه ساحت كبريائى قديم و دائم و ثابت خواهد بود و منزه است از اينكه معرض حركت و يا تغير و يا زمان قرار بگيرد و لازم بطور حتم صفت خالقيت آنست كه با زمان و مجموع موجودات زمانى معيت قيوميت داشته باشد و نيز لازم اطلاق صفت ربوبيت و خالقيت مقام كبريائى آنست كه زمان حادث و متحرك متناهى و مخلوق خواهد بود و نسبت آن با ازل و ابد مانند نقطه كه منطوى است.
در نتيجه اثبات صفت ربوبى و خالقيت مقام كبريائى آنست كه ساحت او اول بلا اول سبقه و نيز آخر بلا آخر بعده خواهد بود و بعبارت ديگر ساحت او قديم ثابت ابدى است كه اوليت كبريائى او عين آخريت او كه نافذ است و اول است از نظر اينكه آخر است و همچنين آخر است از نظر اينكه اول است.
بعبارت ديگر مفاد جمله
خالق كل شىء
آنست كه آفريدگار امتياز ذاتى و وجودى دارد از اشياء و موجودات امكانى زيرا كه او خالق و آفريننده ما سواء و همه موجودات است و ماهيت حقيقت او محض وجود بسيط است و كلمه الوجود و موجوداتى نيست جز كبريائى او و صفات و آثار و افعال او.
و مفاد آيه شىء بحقيقة الشيئية آنست كه ساحت كبريائى حقيقت شىء و مخالف با اشياء و كثرات است و قوام كثرات بماهيات و اعدام است ولى ماهيت كبريائى حقيقت محض شيئيت و وجود است و در او شائبه عدم و يا كثرت و عموم و خصوص نخواهد بود همچنانكه اشياء و موجودات و كثرات مقرون با ماهيات و توأم با نواقص