درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٢٠ - شرح

و از طريق افاضه نور هستى بمراتب موجودات قدسى و علوى و ماديات ساحت كبريائى در ازل نور حقيقى قائم بذات و بنفسه بوده و منور و خالق انوار قدسيه و مدبره علوى و موجودات سفلى مى‌باشد زيرا صفت افاضه نور هستى بموجودات قدسى و علوى و مادى همه نورانيتى است منبعث از ذات كبريائى نور حقيقى بسيط قائم بذات ازلى است و هرگز نور و فيوضات او عارضى نخواهد بود.

از اين رو كه نور مانند وجود هستى است اهل آسمان يعنى قدسيان و موجودات مدبره و قاهره و علوى و هم‌چنين مراتب موجودات نازل را از نور هستى و حيات بهر يك مرتبه‌اى از نور بهرمند فرموده است.

بالاخره ساحت كبريائى منور اهل قدس و موجودات علوى و هم‌چنين موجودات نازل و ماديات مى‌باشد و همه آنها را بحدى از كمال هستى و نورانيت موهبت فرموده است و آنها را از تيره‌گى ظلمت عدم خارج نموده و بصحنه پهناور نورانى ابدى وارد و انتقال داده است و نور همان رابطه وجودى است كه از ساحت قدس بآن تابيده و بر اساس تجدد خواهد بود.

و نظر باينكه غرض از آيه تعريف ذات و صفات فعل توحيدى و نورانيت عوالم علوى و سفلى بطور ابد است در باره آيه به شرح مختصرى مى‌نگارد.

لفظ اللَّه اسم ذات كبريائى به لحاظ اينكه مستجمع صفات كمال است و نور صفت مشبهه بمعناى روشنائى بخش و ظاهر بالذات و مظهر غير است و كلمه سماوات از سمو بمعناى رفعت و عوالم علوى و مدبره و قدسيان است در اين صورت كلمه الارض شامل كرات آسمان و زمين پهناور و موجودات بى‌نهايت و زمانيات خواهد بود.

كريمه بيان صفت فعل و اثر آفريدگار است كه عوالم قدس و مدبره و مجردات و قدسيان و هم‌چنين عوالم سفلى و كرات بيكران و زمين و زمان و زمانيات را آفريده و گسترانيده بطور تجدد و پيوسته از نور هستى منبعث از ذات مقام كبريائى هر يك را بحدى بهرمند مى‌نمايد.