گردانيده است؛ آن جا كه به پيامبرش فرمود: «بگو (اى محمد صلى الله عليه و آله به امت خويش كه) من از شما در برابر اين كار (يعنى رسالت) چيزى جز اينكه نسبت به «القربى» مودت و دوستى نماييد طلب نمى‌نمايم و هر كه عمل خير انجام دهد در خيرش مى‌افزاييم» همانا انجام عمل خير داشتن مودت و محبت ما اهل بيت است.

دقت داشته باشيم كه اصل اين خطبه امام حسن عليه السلام متواتر است و بيش از ده نفر آن را روايت كرده‌اند، ولى اين عبارت مورد بحث، چون در آخر خطبه آن حضرت آمده در نقل بعضى كه آن را مختصر نقل كرده‌اند نيامده است. اما اعبارت مورد بحث را از امام حسن عليه السلام ابوطفيل صحابى، امام سجاد، جعفر بن حبان و زيد شهيد كامل نقل كرده‌اند، هيثمى و ابن حجر هيتمى آن را حسن دانسته‌اند و سند حاكم نيز حسن و يا صحيح است. البانى به سند حاكم دو اشكال وارد كرده است: ١. حسن بن محمد علوى را ذهبى به وضع حديث «على خير البشر» متهم كرده. ٢. على بن جعفر (برادر امام كاظم عليه السلام) را كسى توثيق نكرده بلكه ترمذى به ضعيف بودن وى اشاره كرده آن‌جا كه حديث او را غريب خوانده و ابن حجر او را مقبول دانسته است.[١]

پاسخ: متهم كردن ذهبى شيخ حاكم را از تناقضات ذهبى و ثبوت دشمنى او با فضائل اهل بيت عليهم السلام است؛ زيرا اولا: هيچ دليلى بر متهم بودن او ذكر نكرده جز روايت حديث در فضائل اهل بيت عليهم السلام و حال آن كه حديث «على خير البشر» اسانيد زيادى دارد و همچنين از جابر بن عبدالله ثابت است. ثانيا: ذهبى با اين عمل دچار تناقض آشكار شده؛ زيرا در دو مورد در تلخيص مستدرك حديث شيخ حاكم حسن بن محمد علوى را صحيح دانسته است.[٢] پس اين حكم ذهبى در باره شيخ حاكم از روى تعصب‌

[١] . احاديث صحيحه البانى، ج ٥، ص ٤٩٦، ح ٢٤٩٦، بعد از اعتراف بر معتبر بودن اصل خطبه امام حسن عليه السلام در صحيحه‌اش.

[٢] . المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ١٩٨، ح ٤٨٢٢ و ٤٩٣٦ و در دو مورد نيز سكوت كرده و حديث او را تضعيف نكرده است و تنها حديث مورد بحث را بدون دليل غير صحيح دانسته است.