امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١١٢ - قتل امام حسن عليه السلام

فماتا منه فى أيام متقاربة؛[١] حسن با زهر شهيد شد. معاويه وقتى خواست براى پس از خودش بر يزيد از مردم بيعت گيرد، به (امام) حسن و سعد بن ابى‌وقاص زهر داد. آن دو در زمان نزديك به هم چشم از دنيا بستند.

قتاده مى‌گويد: سمت جعدة ابنة الاشعث بن قيس الحسن بن على وكانت تحته ورشيت على ذلك مالا؛[٢] جعده دختر اشعس به شوهر خود حسن زهر داد و براى اين كارش پول گرفت.

ابن عبدالبر مى‌گويد: قال قتادة وأبوبكر بن حفص: سم الحسن بن على سمته امرئته بنت الأشعث بن قيس الكندى وقالت طائفة: كان ذلك منها بتدسيس معاوية إليها و ما بذل لها فى ذلك وكان لها ضرائر فالله أعلم؛ قتاده و ابوبكر بن حفص گفته‌اند: به حسن بن على زهر داده شد و همسرش دختر اشعث به وى زهر داد و طائفه‌اى گفته‌اند: دختر اشعث اين كار را به امر معاويه انجام داد ....[٣]

مدائنى از بزرگان قرن دوّم مى‌گويد:

«امام حسن در سال ٤٩ هجرى از دنيا رفت و ٤٠ روز مريض بود و ٤٧ سال داشت. معاويه به وسيله جعده به او زهر داد و به او وعده داد كه اگر حسن را با زهر بكشى، صد هزار به تو مى‌دهم وتو را به همسرى يزيد درخواهم آورد. وقتى با زهر وى، حسن چشم از دنيا پوشيد، معاويه به او پول را داد، ولى به ازدواج يزيد درنياورد و گفت: «مى‌ترسم كه پسرم را نيز به مانند پسر پيامبر صلى الله عليه و آله بكشى.»[٤]

عين همين سخنان مداينى را زمخشرى نيز در «ربيع الابرار» باب ٨١ نقل كرده است.

«كان حضين بن المنذر الرقاشى أبوساسان يقول: ما وفى معاوية للحسن بشئ‌

[١] . مقاتل الطالبين، ص ١٣؛ شهر نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ٢٩.

[٢] . المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ١٩٣، ح ٨١٥.

[٣] . الاستيعاب ابن عبدالبر، ج ١، ص ١١٥ و ١٤١.

[٤] . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ١١.