امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٥٢٨ - داستان افك

داستان افك‌

داستان افك از جمله اخبارى است كه بخارى آن را ٢٩ بار در صحيحش‌[١] تكرار كرده است و در مورد اين داستان مطالب عجيب و غريب فراوان در كتاب‌ها وارد شده است. چون اصل اين داستان در «صحيح بخارى» و كتب ديگر خيلى مفصل و طولانى است ما از ذكر متن كامل آن خوددارى كرده و در ضمن بررسى به مطالب مهم آن اشاره خواهيم كرد. در اين داستان به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و اكثر صحابه توهين‌هاى عجيب شده و در واقع تمام آن‌ها افراد دور از فكر و انديشه معرفى شده‌اند.

١. در زمان اين داستان، ام‌المؤمنين عائشه دوازده سال داشته است.[٢]

٢. داستان افك و نزول آيه تيمم و داستان عبدالله بن ابى منافق همه در غزوه بنى مصطلق اتفاق افتاده است.[٣]

٣. داستان غزوه بنى مصطلق را واقدى در «مغازى، ج ١، ص ٤٠٦ و ٤٩٧» از عمر بن خطاب، طبرى در «تاريخ، ج ٢، ص ٢٦٢ و ٢٦٤» از زيد و عائشه و عاصم بن عمر بن قتاده، و ابن هشام در «سيره، ج ٣، ص ٧٥٧» از عائشه و عاصم و عبدالله بن ابى‌بكر، و عمر بن شبه در «تاريخ المدينه، ج ١، ص ٣٤٩ و ٣٧٣ و ٣٧٤» از زهرى و عمر مولى عفره و از ليث نقل كرده‌اند و در نقل هيچ يك از اين افراد اشاره‌ى به داستان افك و نزول آيه‌ى تيمم در اين غزوه نشده است و داستان افك در خبر ديگر تنها از ام‌المؤمنين عائشه نقل شده است.

[١] . صحيح بخارى، كتاب المغازى، باب: حديث الافك، ج ٤، ص ١٥١٧، ح ٤١٤١ و ح ٢٤٥٣، ٢٤٩٤، ٢٥١٨، ٢٥٤٢، ٢٧٢٣، ٣٢٠٨، ٣٣٣٨، ٣٨٠١، ٣٩١٠، ٣٩١٤، ٣٩١٢، ٣٩١٥، ٤٤١٣، ٤٤١٤، ٤٤٧٢، ٤٤٧٣، ٤٤٧٤، ٤٤٧٧، ٤٤٧٨، ٤٤٧٩، ٤٥٥٠، ٥٧٩٨، ٦٢٨٥، ٦٣٠١، ٦٩٣٥، ٦٩٣٦، ٧٠٦١، ٧١٠٦.

[٢] . سير اعلام النبلاء، ج ٢، ص ٥٤٦، رقم ١١٥.

[٣] . طبقات الكبرى ابن سعد، ج ٢، ص ٦٥.