امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٢٠٩ - امام بخارى و مغفور له بودن يزيد بن معاويه

نقل كرده‌اند.

دقت داشته باشيم كه با اسانيد متعدد از انس و خود ام‌حرام نقل شده است كه در آن‌ها پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از دو غزوه و فتح در آن كه اولى غزوه بحر است خبر داده و به ام‌حرام فرموده‌اند: تو در اولى حضور خواهى داشت. و آن خبر را بخارى و ديگران با اسانيد متعدد روايت كرده‌اند و در آن هيچ ذكرى از اين جعليات اهل شام از قبيل، واجب شدن بهشت براى آن‌ها و مغفور لهم بودن آن‌ها، نيامده است. و همچنين متن اين حديث با آن، در سؤال و جواب بين ام‌حرام و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله با هم تفاوت و اختلاف دارند.[١]

فرضا اگر اين عبارات از جعليات اهل شام نباشد، باز هرگز شامل ظالمانى امثال معاويه و يزيد نخواهد شد، زيرا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در حديث اصلى كه اشاره كرديم فرموده‌اند: امتم اين غزوه را انجام مى‌دهند. و ابن حجر بيان كرده است كه در غزوه بحر (غزوه قبرس) برزگانى مانند ابوذر و ابودردا حضور داشته‌اند.[٢] و در غزوه قسطنطنيه نيز ابوايوب و امثال او حضور داشته‌اند. همچنين در شرح حال ابوايوب انصارى در كتاب‌هاى «سير اعلام النبلاء» و «الاصابه» گفته‌اند: او سال ٥٠ ه. ق. از دنيا رفته است. بنابر اين، غزوه قسطنطنيه سال ٥٠ ه. ق. بوده و يزيد در آن زمان ٢٠ سال داشته است، لذا بعيد است كه بزرگان صحابه مانند ابوايوب كه حتى با معاويه مخالفت مى‌كردند حاضر به امير شدن يك چنين فرد كم عقلى و آن نيز در آن سن و سال شده باشند. بنابر اين، احتمال دارد حضور و امير بودن يزيد در اين غزوه، كلًا جعلى باشد، گرچه آن، هيچ منقبتى نيز نمى‌تواند برايش باشد.

[١] . صحيح بخارى، كتاب الجهاد والسير، باب: الدعا بالجهاد والشهادة للرجال والنساء، ج ٣، ص ١٠٢٧، ح ٢٧٨٨ و ٢٧٨٩ و ٢٧٩٩ و ٢٨٠٠ و ٢٨٧٧ و ٢٨٩٤ و ٦٢٨٩ و ٧٠٠١ و ٧٠٠٢؛ مسند احمد، ج ٦، ص ٣٦١ و ٤٣٥؛ صحيح مسلم، ج ٣، ص ١٥١٨، ح ١٩١٢؛ وسنن ترميذى، نسائى و ....

[٢] . الاصابه ابن حجر، ج ٨، ص ٣٧٦، رقم ١١٩٧١.