امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٧٢ - امام بخارى و حديث قاتل اميرالمؤمنين عليه السلام

مراجعه كند.

امام بخارى و حديث قاتل اميرالمؤمنين عليه السلام‌

در حديثى كه اصل آن متواتر نيز است، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند: بدبخت‌ترين قوم اولين عاقر ناقه ثمود و بدبخت‌ترين آخر الزمان و اين امت كشنده تو است.

بخارى اين حديث را كه ضمن داستانى روايت شده، در تاريخش وارد كرده و گفته است: در اين سند شناخته نشده كه يزيد بن محمد از محمد بن كعب قرظى حديث شنيده باشد و نه محمد بن كعب از محمد بن خثيم حديث شنيده باشد و نه محمد بن خثيم از عمار بن ياسر حديث شنيده باشد.[١]

اين در حالى است كه اولا: اين حديثى را كه بخارى به سندش به اين نوع اشكال وارد كرده، حاكم و ذهبى سند آن را به شرط مسلم صحيح دانسته‌اند و هيثمى نيز رجال آن را ثقه و احتمال داده كه محمد بن خثيم از عمار سماع نداشته باشد.

ثانيا: ابن حجر در شرح حال محمد بن خثيم اين اشكال بخارى را ذكر كرده و در پاسخ بخارى گفته است: خود بخارى بنابر نقل ابن منده و بغوى گفته است: محمد بن خثيم در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به دنيا آمده است، پس چه مانع از سماع او از عمار خواهد بود. و در نقل ابن منده محمد بن كعب تصريح دارد كه از محمد بن خثيم سماع داشته است و همچنين يزيد بن محمد از محمد بن كعب سماع داشته و حديث شنيده است.[٢] پس بنابر اين، اشكال بخارى دور از واقع بوده و اين سند صحيح است و بخارى چنان‌كه به مواردى اشاره كرديم به خاطر مشكوك قرار دادن احاديث فضائل اهل بيت عليهم السلام زياد چنين اشكالات بى‌اساس را مطرح كرده است.

[١] . تاريخ الكبير بخارى، ج ١، ص ٧١، شرح حال محمد بن خثيم، رقم ١٧٥.

[٢] . تهذيب التهذيب ابن حجر، ج ٩، ص ١٣٠، شرح حال محمد بن خثيم، رقم ٢١٢.