امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٢٢٠ - عزت مسلمين با اسلام عمر بن خطاب
سمعته يقول: انفروا معى إلى بقية الأحزاب إلى من يقول كذب الله ورسوله ونحن نقول صدق الله ورسوله؛[١] اعمش مىگويد: به قيس گفته شد: چرا على را دشمن مىدارى؟ گفت: چون شنيدم كه (در باره معاويه و لشكرش در جنگ صفين) مىگفت: حركت كنيد همراه من به طرف باقى مانده مشركان بدر به سوى گروهى كه مىگويند: خدا و رسولش دروغ گفتند و ما مىگوييم: خدا و رسولش راست گفتند.
اصل اين خبر از غير قيس نيز روايت شده و سندهاى زياد و صحيحى دارد و سند خبر فوق نيز صحيح است.
همچنين در مورد قيس گفتهاند: بيش از صد سال عمر كرد و عقلش را از دست داد و يحيى قطان او را منكر الحديث نيز گفته است.[٢] يعقوب سدوسى نيز مىگويد: اصحاب ما او را منكر الحديث خواندهاند.[٣]
از جمله احاديثى كه بخارى از قيس روايت كرده خبر ذيل است:
عزت مسلمين با اسلام عمر بن خطاب
عن قيس بن أبى حازم عن عبد الله بن مسعود قال: ما زلنا أعزة منذ أسلم عمر؛[٤] ابن مسعود گفته است: از زمانى كه عمر اسلام آورد ما عزيز شديم.
اين خبر علاوه بر اينكه از قيس است و نمىشود به او اعتماد كرد، واقعيت نيز به
[١] . السنة عبدالله بن احمد، ج ٢، ص ٥٦٥، رقم ١٣٢٣.
[٢] . تهذيب التهذيب، ج ٨، ص ٣٤٨، رقم ٦٩١؛ تهذيب الكمال، ج ٤٢، ص ١٤؛ ميزان الاعتدال، ج ٣، ص ٣٩٣، رقم ٦٩٠٨.
[٣] . ميزان الاعتدال ذهبى، ج ٣، ص ٣٩٣، رقم ٦٩٠٨.
[٤] . صحيح بخارى، كتاب فضائل الصحابة، باب: مناقب عمر بن الخطاب، ج ٣، ص ١٣٤٨، ح ٣٦٨٤ و ٣٨٨٣.