باشند؟! اين‌گونه احاديث قطعاً در مورد اطاعت و جدا نشدن از خلفاى بر حق آن حضرت صادر شده است كه بعدها آن را براى جذب مردم و فرمانبردارى از معاويه و امثال او به اميران ظالم تطبيق نموده‌اند؛ زيرا:

ابوهريره در روايت ديگر مى‌گويد: أن رسول الله صلى الله عليه و آله قال: من أطاعني فقد أطاع الله و من عصاني فقد عصى الله و من أطاع أميري فقد أطاعني و من عصى أميري فقد عصاني‌؛[١] پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: هر كه از من اطاعت كند قطعاً خداوند متعال را اطاعت كرده است و هر كه مرا نافرمانى كند خداوند متعال را نافرمانى كرده است و هر كه از امير من اطاعت كند قطعاً مرا اطاعت كرده است و هر كه امير مرا نافرمانى كند قطعاً مرا نافرمانى كرده است.

اين حديث را با اين لفظ دو نفر از ابوهريره روايت كرده‌اند و ابن سعد آن را در طبقاتش‌[٢] از غالب بن عبدالله از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت كرده است. بنابر اين، پس پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرموده‌اند: اطاعت از جانشينان بر حق من اطاعت از من است و نافرمانى از آن‌ها نافرمانى از من است، ولى شما توجه مى‌كنيد كه همين يك حديث را ابوهريره چگونه به دو نوع به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت داده است.

در حديث صحيح ديگر اين‌گونه وارد شده است:

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: من أطاعنى فقد أطاع الله و من عصانى فقد عصى الله و من أطاع عليّاً فقد أطاعنى و من عصى عليّاً فقد عصاني؛[٣] پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: هر كه از من‌

[١] . صحيح بخارى، كتاب الاحكام، باب: قول الله تعالى: أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ، ج ٦، ص ٢٦١١، ح ٧١٣٧؛ صحيح مسلم، كتاب الامارة، باب وجوب طاعة الامراء، ج ٣، ص ١٤٦٦، ح ١٨٣٥ وديگران.

[٢] . طبقات الكبرى، ج ٢، ص ١٢٦.

[٣] . المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ١٢١ و ١٢٨، ح ٤٦١٧ و ٤٦٤١؛ من حديث خيثمه، ج ١، ص ٧٢؛ تاريخ ابن عساكر، ج ٤٢، ص ٢٧٠ و ٣٠٦ با سه سند؛ مناقب ابن مغازلى، ص ٤٦، ح ٦٩ و ١٥٥؛ فرائد السمطين، ج ١، ص ١٧٨، ح ١٤٢؛ الفتوح ابن اعثم، ج ٢، ص ٢٨١.