امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٢١ - جايگاه علمى امام بخارى

اين خبر را تنها عامر شعبى از مسروق و او از ام‌المؤمنين عائشه نقل كرده است وچنان‌كه در شرح حال شعبى خواهد آمد ابراهيم نخعى گفته است: شعبى هيچ حديثى از مسروق نشنيده است. شعبى اين حديث را در تمام نقل‌ها معنعن نقل كرده است، ولى در نقل ابن سعد[١] شعبى اين خبر را صحيح نقل كرده و گفته است: آن زن ام‌المؤمنين، زينب بنت جحش بوده است. بنابر اين، روشن مى‌شود كه شعبى اين خبر را به غلط به مسروق كه از او حديث نشنيده است نسبت داده است كه او اين زن را سوده گفته باشد. ولى واقع اين است كه سوده سال ٥٤ هجرى از دنيا رفته است ومنظور از اين حديث، زينب بنت جحش بوده است كه در زمان خلافت عمر بن خطاب، سال بيست از دنيا رفته است.

ابن جوزى در مورد اين حديث گفته است: اين حديث غلط است وجاى تعجب از بخارى است كه چگونه متوجه اين نشده وخطابى نيز فاسد وباطل بودن اين خبر را درك نكرده و اين خبر را از اعلام نبوت وسوده را اول كسى دانسته است كه به آن حضرت ملحق شده است، تمام اين، وهم وغلط است و اول كسى كه به پيامبر صلى الله عليه و آله ملحق شد؛ چنان‌كه مسلم از طريق عائشه بنت طلحه از ام‌المؤمنين عائشه روايت كرده است، طولانى‌ترين زنان آن حضرت در عطا وبخشش، زينب بوده است.[٢] ابن حجر از برزه بنت رافع وعبدالرحمن بن ابزى وقاسم بن معن ومضافاً بر اين از ام‌المؤمنين عائشه سه سند نقل كرده كه زينب بنت جحش در زمان عمر بن خطاب از دنيا رفته است و او بوده كه بيش از هر كسى انفاق مى‌كرده است.[٣] چنان‌كه ملاحظه مى‌كنيد منظور پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در

[١] . طبقات الكبرى ابن سعد، ج ٨، ص ١٠٨.

[٢] . فتح البارى ابن حجر، ج ٣، ص ٢٢٧؛ حاشيه سير اعلام النبلاء ذهبى، ج ٢، ص ٢١٣.

[٣] . فتح البارى ابن حجر، ج ٣، ص ٢٢٧؛ صحيح مسلم، ج ٧، ص ١٤٤، ح ٦٤٧٠؛ مسند ابن راهويه، ج ٤، ص ٤٨؛ صحيح ابن حبان، ج ٨، ص ١٠٨ وج ١٥، ص ٥٠؛ طبقات الكبرى ابن سعد، ج ٨، ص ٥٥ و ١٠٨ و ١١٠؛ مجمع الزوائد هيثمى، ج ٩، ص ٢٤٨.