امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٤٩٦ - جعل احاديث در زمان معاويه و بنى اميه

است.[١] برخى او را متوفى ٢٠٤ و برخى ٢٢٠ و برخى ٢٤٠ گفته‌اند.

٤. (روى) ابن عرفة المعروف بنفطويه وهو من اكابر المحدثين واعلامهم في تاريخه: وقال ان اكثر الاحاديث الموضوعة في فضائل الصحابة افتعلت في ايام بني امية تقريبا إليهم بما يظنون انهم يرغمون به انوف بني هاشم؛[٢] ابن عرفه در تاريخش» مى‌گويد: همانا اكثر روايات ساخته شده در فضائل صحابه در زمان بنى اميه براى تقرب به آن‌ها راه‌اندازى شد، به اين گمان كه با اين عمل به اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌توانند بتازند.

ابن عرفه، ابراهيم بن محمد نفطويه است كه سال ٣٢٣ از دنيا رفته است. ذهبى در باره او مى‌گويد: امام و حافظ و نحوى علامه اخبارى، صاحب كتاب‌ها و ازجمله كتاب‌هايش كتاب «تاريخ الخلفاء» در دو جلد است.[٣]

٥. ابن ابى‌الحديد مى‌گويد: بكريه در مورد صاحبشان، (ابوبكر) در مقابل فضائل على احاديث «اگر كسى را خليل بگيرم ابوبكر است» را، در مقابل حديث عهد برادرى ساختند و حديث «كاغذ وقلم بياوريد تا در مورد ابوبكر چيزى بنويسم تا دو نفر هم در مورد او اختلاف نكنند» را در مقابل حديث «كاغذ وقلم بياوريد چيزى بنويسم كه هرگز گمراه نشويد» وضع كردند و همچنين حديث «من از تو راضى هستم، آيا تو نيز از من راضى هستى؟» را در مورد ابوبكر وضع كردند.[٤]

ذهبى در باره ابن ابى‌الحديد و برادرش مى‌گويد: از بزرگان فضلا وارباب كلام ونظم ونثر وبلاغت بودند وموفق (برادرش) در عقيده بهتر از عزالدين (صاحب شرح نهج البلاغه) بود و عزالدين معتزلى بود. ولى ابن كثير مى‌گويد: عز الدين در فضيلت و ادب‌

[١] . سير اعلام النبلاء، ج ١٠، ص ٥٥٠، رقم ١٨٢؛ الاعلام زركلى، ج ٦، ص ٢٢١.

[٢] . النصائح الكافية محمد بن عقيل شافعى، ص ٩٩؛ فجر الاسلام احمد امين مصرى، ص ٢١٣.

[٣] . سير اعلام النبلاء، ج ١٥، ص ٧٥، رقم شرح حال رقم ٤٢.

[٤] . شرح نهج البلاغه، ج ١١، ص ٤٩.