امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٧١ - امام بخارى و حديث طير

مطلب اشاره نكرده است، گرچه آن‌جا او را از افراد راوى از انس اسم نبرده است. بايد دقت داشته باشيم كه اين حديث شريف داراى اسانيد صحيح زياد است و ابن كثير از ذهبى نقل كرده است كه اين حديث را از انس نود نفر از تابعين روايت كرده‌اند و ابن كثير اسامى ٥٤ نفر آن‌ها را ذكر كرده است.[١]

حاكم در مورد حديث طير مى‌گويد:

«حديث الطير من مشهورات الأحاديث وكان على أصحاب الصحاح أن يخرجوه فى الصحاح ويقول: ذاكرت به كثيرا من المحدثين ويقول: كتبت فيه كتابا؛ «حديث طير» از احاديث مشهور است و به صاحبان صحاح (يعنى بخارى و مسلم) لازم بود كه آن را در صحاح خود روايت كنند. و مى‌گويد: «در مورد اين حديث با بسيارى از اهل حديث گفت و گو كردم و كتابى نيز در باره‌اى آن نوشتم.[٢]

ذهبى در شرح حال حاكم مى‌گويد:

«واما حديث الطير فله طرق كثيرة جدا قد افردتها بمصنف و مجموع ها هو يوجب ان يكون الحديث له اصل ...؛ حديث طير واقعاً سندهاى زيادى دارد و من كتاب مستقلى در باره‌اى آن نوشتم و مجموع آن دلالت مى‌كند كه حديث اصل دارد «يعنى يقيناً آن را پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرموده‌اند».[٣]

حديثى كه جايگاهش اين است و نود نفر از تابعين آن را تنها از انس روايت كرده‌اند، اگر دقت شود جز كسى كه نسبت اهل بيت عليهم السلام مشكل دارد آن را رد نمى‌كند. و ما در كتاب «ابن تيميه امام سلفى‌ها» مفصل برخى از اسانيد اين حديث را مورد بررسى قرار داده‌ايم. بنابر اين، خواننده عزيز مى‌تواند براى آشنايى بيشتر به آن‌جا

[١] . البداية والنهايه ابن كثير، ج ٧، ص ٣٨٤.

[٢] . معرفة العلوم الحديث حاكم، ص ٩٣.

[٣] . تذكرة الحفاظ ذهبى، ج ٣، ص ١٠٤٢.