امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٤٢٣ - عدم اعتماد تابعين به ابوهريره
والجمهور على خلافهم؛[١] يزيد بن هارون مىگويد: از شعبه شنيدم كه مىگفت: ابوهريره مدلس بود؛ يعنى آنچه را كه از كعب و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيده بود، بدون تميز روايت مىكرد (يعنى حديث پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را به كعب نسبت مىداد و سخن كعب را به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله). ابن كثير مىگويد: شعبه در اين مورد به اين حديث ابوهريره «هركه صبح كند در حالى كه جنب است نمىتواند روزه بگيرد» اشاره مىكرد كه چون تحقيق وبازخواست شد گفت: مخبرى اين را به من خبر داد و آن را از رسول خدا صلى الله عليه و آله نشنيدم. سپس ابن كثير مىگويد: همانا اين سخن ابراهيم را (كه هر حديث ابوهريره را نمىگرفتند) گروهى از اهل كوفه نيز گفتهاند وجمهور بر خلاف آن است.
پس شعبه كه در مكتب اهل سنت، اميرالمؤمنين در حديث است، شهادت مىدهد و تصريح مىكند كه اين ابوهريره بوده كه سخنان كعب الاحبار و احاديث پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را بدون تميز روايت مىكرده و سخنان كعب را به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نسبت مىداده است، نه راويان ديگر.
اعمش مىگويد: هر حديثى را كه مىشنيدم به ابراهيم نخعى عرضه مىكردم. روزى احاديثى از ابوصالح از ابوهريره را نزد او برده، به او عرضه كردم. او گفت: از حديث ابوهريره مرا بگزار، همانا آنها بسيارى از احاديث ابوهريره را ترك كرده بودند.[٢]
باز اعمش مىگويد: ابراهيم نخعى حديث شناس بود و من احاديث را به او عرضه مىكردم. حديثى را كه از ابوصالح از ابوهريره بود، به نزد او بردم. او گفت: (مشايخش) چيزهايى از احاديث ابوهريره را قبول نكرده، كنار مىگذاشتند.[٣]
مغيره از ابراهيم نخعى نقل كرده كه گفته است: اصحاب ما شمارى از احاديث ابوهريره را
[١] . البدايه والنهايه ابن كثير،، ج ٨، ص ١٠٩.
[٢] . شرح نهج البلاغه ابن ابىالحديد، ج ٤، ص ٦٨.
[٣] . علل احمد بن حنبل، ج ١، ص ٤٢٨.