امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١٥٩ - مغيره و نسبت مسح بر خفين به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله

در پاسخ فرمود: كَذَبَ، قَالَ: أَحْدَثُ النّاسِ عَهْدًا بِرَسُولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله قُثَمُ بْنُ عَبّاسٍ؛[١] مغيره دروغ گفته است، آخر كسى كه همراه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله (در داخل قبر) بود، قثم بن عباس است.

هر دو اين خبر سندش صحيح است، چنان‌كه هيثمى و شعيب ارنؤوط نيز اسانيد خود را حسن دانسته‌اند، ولى احمد بن حنبل در «مسند» تصريح اميرالمؤمنين عليه السلام بر دروغ‌گويى مغيره را حذف كرده است و حال آن‌كه سند همان يك سند است. ابن سعد در «طبقات» تكذيب اميرالمؤمنين عليه السلام را از عبدالله بن عباس نقل كرده و سه خبر ديگر نقل كرده است كه اميرالمؤمنين عليه السلام متوجه حيله مغيره شدند و نگذاشتند كه او وارد قبر شود ....[٢]

يك نمونه از روايت مغيره در «صحيح بخارى»:

مغيره و نسبت مسح بر خفين به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله‌

اما از جمله احاديثى كه بخارى از مغيره روايت كرده است و آن را نه مرتبه در صحيحش با الفاظ مختلف تكرار كرده، حديث ذيل است:

عن المغيرة بن شعبة أنه كان مع رسول الله صلى الله عليه و آله فى سفر وأنه ذهب لحاجة له و ان مغيرة جعل يصب الماء عليه وهو يتوضأ فغسل وجهه ويديه ومسح رأسه ومسح على الخفين‌؛[٣] مغيره در سفرى همراه رسول خدا صلى الله عليه و آله بود و پس از برطرف كردن حاجت حضرت، وضو گرفت و به خفين مسح نمود.

[١] . مشكل الآثار طحاوى، ج ٦، ص ٣٣٢، ح ٢٣٧٥؛ سيره ابن هشام، ج ٢، ص ٦٦٠؛ تاريخ طبرى، ج ٢، ص ٤٥٢؛ دلائل النبوه بيهقى، ج ٨، ص ٤٠٧، ح ٣٢٣١؛ مسند احمد، ج ١، ص ١٠٠، ح ٧٨٧.

[٢] . طبقات الكبرى، ج ٢، ص ٣٠٢ الى ٣٠٤؛ البداية والنهايه ابن كثير، ج ٥، ص ٢٩٠.

[٣] . صحيح بخارى، كتاب الوضوء، باب: الرجل يوضئ صاحبه، ج ١، ص ٧٨، ح ١٨٢ و ٢٠٣ و ٢٠٦ و ٣٦٣ و ٣٨٨ و ٢٩١٨ و ٤٤٢١ و ٥٧٩٨ و ٥٧٩٩.