امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٩١ - امام بخارى و قرآن و اساتيد او در عقائد
كرابيسى مىگفت: تلفظم به قرآن مخلوق است، و او اول كسى بود كه چنين عقيده را پايهگذارى نمود.[١]
وقتى به يحيى بن معين خبر رسيد كه كرابيسى به احمد بن حنبل طعن مىزند او را لعنت كرد و سب نمود.[٢]
ابن عبدالبر مىگويد: كرابيسى، ابن كلاب، داود بن على، بخارى، محمد بن نصر مروزى و ... مىگفتند: تلاوتِ تلاوت كننده و تلفظش قرآن را، فعل بنده و مخلوق است.[٣]
احمد بن حنبل مىگويد: «من قال لفظى بالقرآن مخلوق فهو جهمي.»[٤] هر كه بگويد: تلفظم به قرآن مخلوق است، پس او جهمى است.
عبدالله از پدرش احمد از كسى كه مىگويد: تلفظ من به قرآن مخلوق است، پرسيد. احمد گفت: اين سخن جهميه است. عبدالله گفت: كرابيسى چنين معتقد است. احمد گفت: دروغ گفته است. خداوند او را رسوا گرداند. احمد و ابوثور او را مذمت كرده و اهل حديث و شاگرد شافعى بودن او را انكار كردهاند.[٥]
ذهبى مىگويد: سپس طائفهاى گفتند: الفاظ ما به قرآن مخلوق است و او حسين كرابيسى و كسانى بودند كه از او پيروى كردند و احمد در مذمت اينها زيادروى كرد و از او ثابت شده است كه گفت: لفظيه جهمى هستند.[٦]
محمد بن يحيى ذهلى مىگويد: همانا بخارى در نزد آنها در نيشابور اظهار نمود كه
[١] . سير اعلام النبلاء ذهبى، ج ١٢، ص ٧٩، رقم ٢٣.
[٢] . سير اعلام النبلاء، ج ١٢، ص ٨١، رقم ٢٣. تهذيب التهذيب، ج ٢، ص ٣١٠، رقم ٦١٨.
[٣] . حاشيه سير اعلام النبلاء، ج ١٢، ص ٨٠؛ تهنئة الصديق المحبوب، ص ٥٤.
[٤] . سير اعلام النبلاء، ١١، ص ٢٨٨.
[٥] . تهذيب التهذيب ابن حجر، ج ٢، ص ٣١٠، رقم ٦١٨.
[٦] . سير اعلام النبلاء ذهبى، ج ١١، ص ٥١٠.