امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١٢١ - واقعيت در مورد نماز نافلهاى پس از عصر

شعيب ارنؤوط به صحيح بودن تمام اسانيد اين حديث تصريح كرده است، ولى سپس در مورد اين حديث مى‌گويد: اين حديث با حديث صحيحين كه در آن از ابوهريره وابوسعيد و عائشه مطلقا از خواندن نماز پس از عصر نهى شده، مخالف است.

اولًا: چنان‌كه ملاحظه خواهيد كرد، شعيب ارنؤوط به روشنى دروغ مى‌گويد؛ زيرا مى‌گويد: از عائشه در نهى مطلق در صحيحين حديث روايت شده است. حال آن‌كه چنان‌كه خواهد آمد، در «صحيح بخارى» پنج حديث و در صحيح مسلم نيز چندين حديث از عائشه وارد شده و بر جواز آن تأكيد كرده و حتى قسم ياد كرده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله هرگز آن را ترك نكرده‌اند. ثانياً: اين حديث اميرالمؤمنين عليه السلام بيان مى‌كند كه برخى از صحابه مانند موارد ديگر سخن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را غلط فهميده و به جامعه‌اى اسلامى غلط منتقل كرده‌اند كه از اين نمونه از ابوهريره، عمر بن خطاب، ابن عمر و ... موارد فراوان در كتب حديثى اهل سنت ثبت شده است. ثالثاً: كسى در برابر نقل حديث اميرالمؤمنين عليه السلام به نقل ديگران روى آورد، از دروازه علم پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روى گردانده و بنابر حديث ثقلين، قطعاً به گمراهى قدم گذاشته است، چه رسد در اين موضوع كه اميرالمؤمنين عليه السلام در آن تنها نخواهند بود.

ابن حجر نيز حديثى به معناى حديث فوق از نسائى و ابوداود روايت كرده و سندش را حسن دانسته و گفته است: بنابر اين حديث، منظور از نهى (در احاديث ديگر) از نماز خواندن پس از عصر، يعنى هنگام طلوع و غروب است، نه به معناى اين‌كه پس از عصر در كل آن باشد.[١]

همچنين خود بخارى از ابن عمر در تأييد معناى حديث اميرالمؤمنين عليه السلام چنين نقل كرده است: نافع گفت:

[١] . فتح البارى ابن حجر، ج ٢، ص ٥٠.