امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٧١٨ - ٢٩ شيخين، ابوبكر و عمر و خمر
مواردى براى پنهان ماندن اسامى افرادى كه مورد لعن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله قرار گرفتهاند و يا در برابر امر آن حضرت نافرمانى و يا سخنان زشتى گفتهاند را، مبهم گذاشتهاند. در اين خبر نيز با دلائل متعدد منظور از فلان وفلان، خليفه اول و دوم هستند، زيرا در اخبار ديگر ثابت شده است كه آن دو نيز در منزل ابوطلحه در اين نشست حضور داشتهاند. ما پس از اشاره به اخبارى كه بخارى برخى اسامى را ذكر كرده، مختصرا به اخبارى كه به حضور ابوبكر و عمر در اين قضيه تصريح كردهاند، اشاره خواهيم نمود.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كُنْتُ أَسْقِى أَبَا عُبَيْدَةَ وَأَبَا طَلْحَةَ وَأُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ مِنْ فَضِيخِ زَهْو وَتَمْرٍ فَجَاءَهُمْ آتٍ فَقَالَ: إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ. فَقَالَ أَبُوطَلْحَةَ قُمْ يَا أَنَسُ فَأَهْرِقْهَا. فَأَهْرَقْتُهَا؛[١] انس گفت: به ابوعبيده (بن جراح)، ابوطلحه وابى بن كعب از فضيخ خرما (خمر) مىدادم، پس شخصى آمد و به آنها گفت: همانا خمر حرام شد. ابوطلحه به انس گفت: آن را دور بريز، پس من دور ريختم.
عَنْ أَنَسٍ قَالَ: إِنِّى لأَسْقِى أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا دُجَانَةَ وَسُهَيْلَ ابْنَ الْبَيْضَاءِ خَلِيطَ بُسْرٍ وتَمْرٍ إِذْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ، فَقَذَفْتُهَا وَأَنَا سَاقِيهِمْ وَأَصْغَرُهُمْ، وَإِنَّا نَعُدُّهَا يَوْمَئِذٍ الْخَمْرَ؛[٢] انس مىگويد: من ابوطلحه وابودجانه وسهيل بن بيضاء را از آب مخلوط خرما و غوره خرما خمر مىدادم زمانى كه خمر حرام شد، پس آن را دور ريختم. من ساقى آنها و كوچكترينشان بودم و ما آن روز آن را خمر مىدانستيم.
چنانكه ملاحظه مىكنيد بخارى به اسامى اين افراد تصريح كرده و اسم آنها را مبهم قرار نداده است، ولى اسم آن دو نفر را در روايتى كه ذكر كرديم مبهم قرار داده
[١] . صحيح بخارى، كتاب الاشربة، باب: نزل تحريم الخمر وهي من البسر والتمر، ح ٥٥٨٢ و ٧٢٥٣.
[٢] . صحيح بخارى، كتاب الاشربة، باب: من رأى ان لا يخلط البسر والتمر، ح ٥٦٠٠.