امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ١٢٣ - واقعيت در مورد نماز نافلهاى پس از عصر

طاوس قال: قالت عائشة: اوهم عمر إنما نهى رسول الله صلى الله عليه و آله قال: لا تتحروا بصلاتكم طلوع الشمس ولا غروبها فإنها تطلع بين قرني شيطان؛[١] طاووس مى‌گويد: عائشه گفت: عمر بن خطاب توهم و خطا كرده است. همانا پيامبر صلى الله عليه و آله تنها فرمودند: زمان طلوع و غروب خورشيد را براى نماز خود انتخاب نكنيد، همانا خورشيد بين دو قرن شيطان طلوع مى‌كند. البانى و شعيب ارنؤوط نيز مضافا بر مسلم، سند اين خبر را صحيح دانسته‌اند.

ابن حزم از ابن عباس نيز نقل كرده كه گفته است: اگر مى‌خواهى تا غروب خورشيد مى‌توانى (نافله) بخوانى. و ابن حزم مى‌گويد: نظر عمر نيز چنين بوده است، ولى او به جهت اين كه مردم هنگام غروب، نماز نخوانند، مطلقا پس از عصر آن‌ها را نهى مى‌كرد، ولى عمل عمر هيچ حجيتى ندارد.[٢] ابن حزم با سند صحيح از بلال نيز نقل كرده كه گفته است: (پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله) از خواندن نماز (نفل) نهى نفرمود، مگر به هنگام غروب خورشيد.[٣] سپس ابن حزم هفده نفر از صحابه از جمله خلفاى ثلاثه و اميرالمؤمنين عليه السلام و ام سلمه و ... را اسم مى‌برد كه همگى خواندن نماز پس از عصر را جائز دانسته‌اند و ....

با اين بيان واقعيت زمان نهى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از نماز نافله روشن گشت. همچنين روشن شد كه برخى از صحابه مانند خيلى از موارد ديگر، سخنان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را نادرست فهميده و آن را غلط به جامعه اسلامى منتقل مى‌كرده‌اند.

[١] . صحيح مسلم، كتاب صلاة المسافرين وقصرها، باب: لا تتحروا بصلاتكم طلوع الشمس ولا غروبها، ج ١، ص ٥٧١، ح ٨٣٣؛ مسند احمد، ج ٦، ص ١٢٤، ح ٢٤٩٧٥؛ سنن نسائى المجتبى، كتاب المواقيت، باب: النهي عن الصلاة بعد العصر، ج ١، ص ٢٧٨، ح ٥٧٠ با دوسند.

[٢] . المحلى ابن حزم، ج ٢، ص ٢٧٤ و ٢٧٥.

[٣] . المحلى ابن حزم، ج ٣، ص ٤.