امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٣٧٠ - قاتل و مقتول در جمل اهل جهنماند

است: احنف كه به حسب ظاهر ابوبكره اين حديث را به او گفته و او را از يارى اميرالمؤمنين عليه السلام باز داشته است، از جمله اميران لشكر اميرالمؤمنين عليه السلام در جنگ صفين بود.[١] اگر احنف كه خود از صحابه محسوب شده است، اين حديث را شنيده بود، به آن عمل مى‌كرد.

١. ابوبكره براى شركت در اين جنگ، به لشكر جمل ملحق شده است. او مى‌گويد:

عن الحسن عن أبى بكرة قال: عصمنى الله بشي‌ء سمعته من رسول الله صلى الله عليه و آله لما هلك كسرى قال: من استخلفوا؟ قالوا: ابنته فقال النبى صلى الله عليه و آله: لن يفلح قوم ولو أمرهم امرأة قال: فلما قدمت عائشة تعنى البصرة ذكرت قول رسول الله صلى الله عليه و آله فعصمنى الله به؛[٢] خداوند با چيزى كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيده بودم مرا حفظ فرمود. زمانى كه كسرى وفات كرد، حضرت صلى الله عليه و آله فرمود: چه كسى را رهبر خود قرار دادند؟ گفتند: دخترش را. فرمودند: هرگز رستگار نمى‌شود قومى كه امورش را زن بر عهده گيرد. ابوبكره گفت: چون عائشه به بصره آمد، (وديدم كه فرمانده واقعى لشكر اوست.) به ياد اين حديث آمدم وخداوند متعال مرا حفظ فرمود (وخود را از آن‌ها دور كردم).

سند اين حديث را ترمذى و ذهبى در «تلخيص مستدرك» و البانى صحيح دانسته‌اند و اين حديث از ديگران نيز روايت شده است. از اين حديث استفاده مى‌شود كه ابوبكره به لشكر جمل ملحق شد وقتى مشاهده نمود اداره امور بر عهده ام‌المؤمنين عائشه است به جهت اين حديث شريف كنار رفت. پس حديث مورد بحث بعدها به وجود آمده و دشمنان اميرالمؤمنين عليه السلام آن‌را جعل كرده‌اند. در اين‌جا مهم اين است كه امام بخارى اين خبر جعلى را در مقام طعن بر جنگ‌هاى اميرالمؤمنين عليه السلام در صحيحش روايت‌

[١] . تاريخ الاسلام ذهبى، ج ١، ص ٤٦٦؛ سير اعلام النبلاء، ج ٤، ص ٨٦، رقم ٢٩.

[٢] . سنن ترمذى، ج ٤، ص ٥٢٧، ح ٢٢٦٢؛ المستدرك على الصحيحين، ج ٣، ص ١٢٨، ح ٤٦٠٨.