افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٥ - نزول قرآن

تفسير سوره دخان‌[١]

نزول قرآن‌

«حم، وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ، إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ، فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ، أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ» (الدخان: ١- ٥)؛ قسم به كتاب روشن يا روشنگر، كه ما آن را در شب پر خير نازل كرديم ما (هميشه) بيم دهندگان (بندگان عاصى خود) بوده ايم. در آن شب پر خير هر چيز محكم را (از محتملات ديگر) جدا كرديم امرى كه از پيش ما است ما (هميشه) ارسال كنندگان و فرستادگان بوده ايم.

در اين سوره خبر از نزول كتاب مبين مى دهد[٢] ولى در آيه ١٨٥ بقره عنوان قرآن آمده است: «شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى‌ وَ الْفُرْقانِ» ولى در اول سوره حجر هردو را جمع فرموده است‌[٣]: «الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِينٍ» و در آيات زياد ديگر جدا جدا ذكر شده اند، بهرحال هردو نام كاشف از يك حقيقت است و زمان انزال قرآن در شب قدر و شب پر خير در ماه مبارك رمضان است، و به كمك احاديث و اقوال علماء فهميده مى‌شود اين شب، در دهه سوم ماه رمضان واقع است.

اما مكان نزول آن محتمل است بيت المعمور باشد، ممكن است آسمان اول و ممكن است قلب مقدس و نورانى خاتم المرسلين (ص) باشد. ولى آنچه سبب بحثهاى متعدد و اقوال مختلف شده اينست كه از تاريخ اسلامى و خود آيات كثيره قرآن معلوم مى‌شود كه قرآن تدريجاً در

[١] - اين سوره مكى و داراى ٥٩ آيه مى باشد.

[٢] - ظاهراً عنوان كتاب به اعتبار نوشته بودن آيات در لوح محفوظ است و يا به اعتبار نوشته شدن آن در زمين( علاقه ما كان يا ما يكون)

[٣] - اينكه قرآن را بخلاف كتاب نكره ذكر فرموه دليلش فهميده نشد.