راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٢ - باب پنجم در فضيلت جمعه و شرايط و آداب و مستحبّات آن

قطع كند و نيز از سخن گفتن باز ايستد، بلكه كلمات اذان‌گو را بازگو كند و سپس به خطبه گوش فرا دهد. على (ع) فرموده است: «در چهار ساعت نماز مكروه است: پس از طلوع فجر، پس از عصر، در نيمروز و در حالى كه امام مشغول خطبه است.» پيامبر (ص) فرموده است: «هر كس در آن حال كه امام مشغول ايراد خطبه است به رفيقش بگويد:

گوش بده يا خاموش باش، بيهوده‌گويى كرده«٦٨» و كسى كه در حال خطبه خواندن امام بيهوده‌گويى كند نماز جمعه‌اى برايش نيست.»«٦٩» اين امر دليلى است بر اين كه خاموش كردن ديگران نبايد به زبان صورت گيرد بلكه بايد با اشاره يا پرتاب سنگريزه باشد.

كسى كه نمى‌تواند خطبه را از دور بشنود بايد همچنان خاموش باشد، زيرا سخن گفتن تسلسل پيدا مى‌كند، و همهمه آن به شنوندگان خواهد رسيد و هر گاه در حال ايراد خطبه گزاردن نماز كراهت داشته باشد پيداست كه سخن گفتن مكروهتر خواهد بود.

مى‌گويم: در الفقيه آمده كه امير مؤمنان (ع) فرموده است: «در حالى كه امام مشغول ايراد خطبه است سخن گفتن و رو از قبله گردانيدن جايز نيست جز آنچه در نماز اجازه داده‌اند. اين كه نماز جمعه دو ركعت قرار داده شده به خاطر دو خطبه آن است كه به جاى دو ركعت آخر نماز مى‌باشد بنابر اين خطبه‌ها در حكم نمازند تا آنگاه كه امام از منبر فرود آيد.»«٧٠»

در خبر صحيح از امام صادق (ع) روايت شده كه فرموده است: «اشكالى ندارد كه در روز جمعه به هنگامى كه امام از خطبه فارغ شده و هنوز نماز اقامه نگرديده است، انسان سخن بگويد.»«٧١»

٩- نمازگزار بايد همه آنچه را در جماعت و غير نماز جمعه رعايت مى‌كند در نماز جمعه مراعات كند،

چنان كه غزّالى گفته است، سپس وى ذكر خاصى را براى فراغ‌