راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤١٩ - ١٠- ديگر ادب باطن است

در جاى ديگرى از اين كتاب آنها را ذكر كنيم.

پس از اين گفته است: اگر گريه بر تو دست ندهد خود را به گريه وادار كن، چه امام صادق (ع) فرموده است: «و اگر تو را گريه‌اى نيست خود را به گريه وادار كن.»«١١٩»

از سعيد بن يسار نقل شده كه گفته است: به ابى عبد الله (ع) عرض كردم: آيا اگر در دعا گريه به من دست ندهد خود را به گريه وادار كنمي فرمود: «آرى هر چند به اندازه سر مگسى باشد.»«١٢٠»

از ابى حمزه روايت است كه ابى عبد الله (ع) به ابى بصير فرمود: «اگر از وقوع امرى بيمناك شدى و يا حاجتى داشتى ابتدا خداوند را به گونه‌اى كه سزاوار اوست حمد و ثناگو و سپس بر پيامبرش صلوات بفرست و خود را به گريه وادار كن اگر چه به اندازه سر مگسى باشد. پدرم مى‌فرمود: نزديك‌ترين حالات بنده به پروردگار عزّ و جلّ زمانى است كه در سجده و گريان باشد.»«١٢١»

و نيز از آن حضرت نقل شده است: «اگر گريه‌ات نمى‌آيد خود را به گريه وادار كن كه اگر به اندازه سر مگسى اشك بريزى به‌به (خوشا به حالت).»«١٢٢»

٥- اعتراف به گناه پيش از اظهار حاجت. اين امر نيز گوياى گسستن از خلق و پيوستن به حقّ و فروتنى نفس است «و كسى كه براى خدا فروتنى كند خداوند مرتبه او را بلند مى‌گرداند» «و خدا در نزد دلهاى شكسته است.» روايت شده است: «عابدى هفتاد سال خداوند را عبادت كرد در حالى كه روزها را روزه مى‌داشت و شبها را به عبادت بسر مى‌برد. از خداوند حاجتى خواست، ليكن حاجتش برآورده نشد. او خطاب به نفس خويش كرد و گفت: از تو بدبختم اگر در تو خيرى بود حاجتت برآورده شده بود. در اين هنگام خداوند فرشته‌اى بر او فرو فرستاد و گفت: اى فرزند آدم لحظه‌اى كه در آن خود را نكوهش و تحقير كردى بهتر از عبادتهاى گذشته توست.»

از امام صادق (ع) نقل شده كه فرموده است: «هر گاه در يكى از شما رقّت دل‌