راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨ - باب پنجم در فضيلت جمعه و شرايط و آداب و مستحبّات آن
تا آنگاه كه پاها از گرماى زمين بسوزد، ساعت چهارم و پنجم اندك زمانى از چاشتگاه گذشته تا ظهر است.
پيامبر اكرم (ص) فرموده است: «سه چيز است كه اگر مردم ثواب آنها را بدانند مركب خود را در طلب آنها خواهند دوانيد: اذان، صف اوّل نماز و صبح زود براى نماز جمعه رفتن.»«٥٦»
در خبر است: «چون روز جمعه شود فرشتگان بر درهاى مسجد مىنشينند، در حالى كه صحيفههايى از نقره و قلمهايى از طلا در دست دارند و وارد شدگان به مسجد را بر حسب مراتب آنها يكى پس از ديگرى مىنويسند.»«٥٧»
مىگويم: در كافى و الفقيه«٥٨» به سند صحيح از امام باقر (ع) روايت است كه فرمود: «فرشتگان در هر روز جمعه با كاغذهايى از نقره و قلمهايى از طلا فرود مىآيند و بر درهاى مسجد روى كرسيهايى از نور مىنشينند، و اسامى كسانى را كه در ساعتهاى اوّل و دوّم و سوّم براى نماز جمعه حاضر مىشوند مىنويسند تا آنگاه كه امام [براى نماز] بيرون رود و چون امام بيرون رفت صحيفههايشان را تا مىكنند.»
در خبر صحيح از امام باقر (ع) آمده كه فرموده است: «خداوند جمعه را بر ديگر روزها برترى داده است: بهشت در روز جمعه زينت و آرايش مىشود، و شما به اندازه سبقتى كه به سوى نماز جمعه داشتهايد به دخول در بهشت سبقت مىگيريد، و درهاى آسمان براى بالا رفتن اعمال بندگان (در اين روز) باز مىشود.»«٥٩»
غزّالى مىگويد: در صدر اسلام ديده مىشد كه در سحرگاه كوچهها و راهها پر از كسانى است كه چراغ به دست رهسپار مسجدند و مانند روزهاى عيد در راهها ازدحام كردهاند تا آنگاه كه اين روش متروك شد. گفته شده است نخستين بدعتى كه در اسلام
[٥٦] ابن نجّار آن را با الفاظ ديگري از ابي هريره روايت کرده است، الجامع الصغير باب ثاء.
[٥٧]- سنن نسائي، ج ٣، ص ٩٨ با الفاظ ديگري.
[٥٨]- کافي، ج ٣، ص ٤١٣، شماره ٢؛ الفقيه، ص ١١٤، شماره ٤٦.
[٥٩]- کافي کليني، ج ٣، ص ٤١٥ شماره ٩.