راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١٢ - باب دوّم در آداب ظاهرى تلاوت، و آن ده چيز است

مى‌گويم: از طريق خاصّه (شيعه) كافى از ابى عبد الله (ع) روايت كرده كه فرموده است: «قرآن با اندوه نازل شده است پس آن را با اندوه بخوانيد.»«٢٨»

و نيز كافى از آن حضرت نقل كرده است: «خداوند به موسى بن عمران وحى فرمود كه چون در برابر من بايستى مانند فقير ذليل بايست، و هنگامى كه تورات مى‌خوانى آن را با آوازى حزن‌انگيز بخوان.»«٢٩»

غزّالى مى‌گويد: وجه احضار غم به دل تأمّل در تهديد و وعيد و ميثاق و عهودى است كه در قرآن است و پس از آن بايد در باره كوتاهيهاى خود در قبال اوامر و نواهى الهى بينديشد و در نتيجه اندوهگين و گريان شود و اگر مانند صاحبان دلهاى پاك غم و اندوه او را فرا نگيرد بايد بر اين فقدان غم و گريه بگريد، زيرا اين بزرگ‌ترين مصيبت است.

٧- اداى حقّ آيات‌

بدين ترتيب كه چون به آيه سجود برسد سجده كند، همچنين هر گاه آيات سجده را از زبان ديگرى بشنود.

مى‌گويم: در قرآن پانزده سجده است چهار تاى آنها واجب است و به آنها عزائم گفته مى‌شود و بقيّه آنها مستحبّ مى‌باشند، و در سوره حجّ دو سجده است. كمترين كارى كه براى اداى اين سجده بايد انجام داد نهادن پيشانى بر زمين است، و كاملترين آن اين است كه شرايط سجود نماز در آن رعايت شود، اعمّ از پوشيدن عورت، رو به قبله بودن، پاكى جامه و بدن از پليدى نجاست و حدث و اين كه تكبير بگويد و اعضاى هفتگانه را بر زمين نهد و در سجود دعا بخواند و پس از سر برداشتن از سجده تكبير بگويد. وقت اين سجده هنگامى است كه قدر واجب«٣٠» از آيه را بر زبان آورد و بايد فورى آن را