راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١١ - باب دوّم در آداب ظاهرى تلاوت، و آن ده چيز است
قرائت پيامبر خدا (ص) روايت شده است.«٢٣»
از ابى عبد الله (ع) روايت شده كه ترتيل عبارت از اين است كه: «درنگ كنى و آواز خود را نيكو سازى.»«٢٤»
غزّالى مىگويد: بدان ترتيل مستحبّ است و اين تنها به منظور تدبّر در آيات نيست، زيرا براى غير عرب زبان كه معناى قرآن را نمىفهمد نيز ترتيل و تأنّى در قرائت مستحبّ است، چه اين امر به تعظيم و احترام نزديكتر و تأثير آن در دل شديدتر است.
٦- گريستن
گريه با قرائت مستحبّ است پيامبر خدا (ص) فرموده است: «قرآن بخوانيد و گريه كنيد و اگر نمىگرييد خود را به گريهكنندگان مانند كنيد.»«٢٥»
صالح مرّى گفته است:«٢٦» قرآن را در خواب بر پيامبر خدا (ص) خواندم، به من فرمود: «اى صالح! اين قرائت قرآن است گريه كوي» ابن عبّاس گفته است: هنگامى كه در سجده سبحان الله مىخوانيد در سربرداشتن از سجود شتاب مكنيد تا آنگاه كه بگرييد و اگر چشم كسى از شما نمىگريد دلش بگريد و طريق وادار كردن خود به گريه اين است كه غم و اندوه را به دلش وارد كند، زيرا اندوه منشأ گريه است.
پيامبر خدا (ص) فرموده است: «قرآن با غم نازل شده است هنگامى كه آن را مىخوانيد خود را غمين سازيد.»«٢٧»
[٢٣] اين حديث پيش از اين طبق روايت ام سلّمه از ترمذي، ابي داوود، نقل شده و نسائي نيز آن را روايت کرده است.
[٢٤]- مجمعالبيان، ج ١٠، ص ٣٧٨.
[٢٥]- سنن ابن ماجه به شماره ٤١٦٩ از حديث سعد بن ابي وقّاص به استثناي جمله «قرآن بخوانيد».
[٢٦]- او يکي از زاهدان بصره بوده و چنانکه ذهبي گفته روايات او ضعيف و متروک است.
[٢٧]- عراقي گفته است: ابويعلي و ابونعيم آن را در حليه از حديث ابن عمر روايت کردهاند.