راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٧٩ - باب اول در شرايط و واجبات و مكروهات و سنّتهاى ظاهرى روزه و موجبات بطلان آن
باب اول در شرايط و واجبات و مكروهات و سنّتهاى ظاهرى روزه و موجبات بطلان آن
مىگويم: ما اين امور را بر طبق طريقه اهل بيت (ع) به شرح زير بيان مىكنيم
شرايط آن:
روزه بر هر فرد مكلّفى كه خالى از حيض و نفاس و از هر گونه بيمارى مضرى ايمن، و در محلّ خويش مقيم يا در حكم مقيم باشد واجب است. بدون رعايت اين شرايط روزه درست نيست، جز از كسى كه به خواب رفته يا بيهوش يا ديوانه شده به شرط آن كه پيش از آن نيّت كرده باشد و همچنين روزه كودك مميّز ليكن در همه اينها به استثناى روزه شخص خوابيده اختلاف است، و در عدم صحّت روزه زنى كه دچار حيض يا نفاس مىباشد و بيمارى كه مبتلا به مرضى است كه روزه برايش ضرر دارد هيچگونه خلافى نيست.
در مورد مسافر اختلافى وجود ندارد كه روزه ماه رمضان و هر گونه روزه واجب در غير رمضان از او درست نيست جز سه روز، روزه بدل هدى«١» و هيجده روز بدل بدنه«٢» براى كسى كه پيش از غروب عمدا از عرفات كوچ كرده و همچنين روزه نذر مشروط به سفر و حضر، ليكن در اين روزه اخير اشكال كردهاند، و احوط اين است كه از منعقد كردن چنين نذرى خوددارى شود. در مورد روزه مستحب مسافر اقوال چندى گفته شده كه يكى از آنها مكروه بودن آن است، ليكن اصحّ آن است كه مسافر مطلقا از گرفتن روزه خوددارى كند جز سه روز روزه حاجت در كنار قبر پيامبر (ص). روزه هيچ يك از دارندگان عذر كه ذكر شد درست نيست مگر روزه مسافرى كه جاهل به حكم باشد و قضاى روزه ايّام حيض و نفاس و بيمارى و مسافرت واجب است و نيز اگر عذر بيمار و
[١] گوسفند يا گاو يا شتري که در حج قرباني ميکنند – م.
[٢]- شتر يا گاو فربه – م.