راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٧٨ - كتاب اسرار روزه و مسائل مهمّ آن

فرج) از بخش مهلكات بيان خواهد شد.

بنابر اين چون روزه بخصوص موجب سركوبى شيطان و بسته شدن رخنه‌ها و تنگ كردن گذرگاههاى اوست شايستگى اين اختصاص را يافته است كه به خداوند انتساب داشته باشد چه سركوبى دشمن خدا به منزله يارى خداوند است و خدا زمانى بنده را يارى مى‌كند كه بنده خدا را يارى دهد، چنان كه فرموده است: إِنْ تَنْصُرُوا الله يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدامَكُمْ«٢٦» چه بنده بايد تلاش خود را آغاز كند تا خداوند با هدايت خود او را پيروز فرمايد. به همين مناسبت فرموده است: وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ«٢٧».

إِنَّ الله لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ«٢٨» و تغيير در نفس از طريق سركوب كردن شهوات است، و شهوتها چراگاه شياطين و مرغزار آنهاست و تا اين چراگاهها سرسبز و پرگياه است آمد و شد آنها برقرار خواهد بود، و مادام كه شياطين تردّد دارند جلال كبريايى بر بنده تجلّى نخواهد كرد و او پيوسته از لقاى پروردگار محجوب خواهد بود. پيامبر خدا (ص) فرموده است: «اگر نه اين بود كه شياطين پيوسته بر گرد دلهاى آدميان مى‌گردند آنان ملكوت آسمانها را مى‌ديدند.»»

از اين رو روزه دروازه عبادات و در جنگ با شياطين به منزله سپر است و چون فضيلت آن تا آن حدّ است كه ذكر شد ناگزير بايد شرايط و اركان و آداب و سنّتهاى ظاهرى و باطنى آن بيان شود و ما آنها را در سه باب ذكر مى‌كنيم: