راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٧٧ - كتاب اسرار روزه و مسائل مهمّ آن
كند، و در هواى گرم به نماز جمعه بشتابد و بامداد در نماز عيدش حاضر شود او شب قدر را درك كرده و به جايزه پروردگارش رسيده است.» امام صادق (ع) فرمود: «به خدا سوگند به جوايزى دست يافته كه مانند جايزههاى بندگان نيست.»«٢٣»
و نيز به سند صحيح از آن حضرت نقل است كه فرمود: «خداوند روزه را واجب فرمود تا دارا و نادار برابر شوند، زيرا دارا گرسنگى را نچشيده تا به نادار رحم كند، براى اين كه دارا در هر زمان چيزى را خواسته بر آن دست يافته است از اين رو خداوند اراده فرمود ميان بندگانش برابرى ايجاد كند، و به دارا طعم گرسنگى و سختى را بچشاند تا بر ضعيف رقّت آورد و بر گرسنه رحم كند.»«٢٤»
گفته شده: اگر فوايد روزه منحصر به همين بود كه انسان را از پرتگاه لذّات پست حيوانى تا قلّه شباهت به فرشتگان روحانى بالا مىبرد در ستايش و فضيلت آن كافى بود.
غزّالى مىگويد: هر آينه روزه براى خداست و شرافت دارد و چون به او منسوب است، هر چند تمامى عبادات براى اوست، و خانه كعبه شريف است چون به او انتساب دارد، و سراسر زمين از آن اوست امّا نسبت روزه به او براى دو مقصود است:
اوّل- اين كه روزه مشتمل بر بازداشتن نفس و ترك مشتهيات است و اين امرى است پوشيده و پنهان و عملى نيست، كه مشاهده شود در حالى كه همه عبادات و طاعات قابل اشاره مىباشند و مىتوانند در معرض ديد مردم قرار گيرند و روزه طاعتى است كه جز خداوند بدان آگاه نيست چه او عملى باطنى و صبر ناب است.
دوّم- آن كه روزه دشمن خدا را مقهور مىكند، زيرا شهوات وسيله شيطانند و خوردن و آشاميدن شهوات را تقويت و نيرومند مىكند از اين رو پيامبر (ص) فرموده است: «شيطان مانند خون در درون فرزند آدم جريان دارد، پس رهگذر او را با گرسنگى تنگ كنيد.»«٢٥» بزودى فوايد گرسنگى در كتاب كسر الشهوتين (سركوب شهوت بطن و
[٢٣] الفقيه صدوق، ص ١٧٤، شماره ٤ و ٥.
[٢٤]- الفقيه، ص ١٦٧، شماره ١.
[٢٥]- صحيح بخاري، ج ٣، ص ٦٢ صدر حديث؛ مسند احمد، ج ٣، ص ١٥٦ و ٢٥٧ و ٣٠٩.