راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٩ - باب دوّم در اداى زكات و شرايط و آداب ظاهرى و باطنى آن
و نيروى كژدم و مار بسته به آنهاست در اين است كه به مقتضاى آنها عمل شود، و ضعف آنها بدين است كه به نيروى مجاهدت و مخالفت بر خلاف مقتضاى آنها رفتار گردد بنابر اين چه سودى است در اين كه با انگيزههاى بخل مخالفت و با دواعى ريا موافقت شود، و در واقع ضعيفتر تضعيف و قويتر تقويت گردد. ما بزودى در بخش مهلكات اسرار اين معانى را ذكر خواهيم كرد.
مىگويم: وظيفه پنهان داشتن صدقه در نزد ما شيعه منحصر به صدقات مستحبّ است نه زكات واجب. امام صادق (ع) در آنچه به سند حسن از آنحضرت روايت شده فرموده است: «هر چه را خداوند بر تو واجب كرده اظهار آن بهتر از پنهان داشتن آن است، و هر چه مستحبّ است پنهان داشتن آن بهتر است. پس اگر انسان زكات مالش را آشكارا بر دوش خود حمل كند نيكو و پسنديده خواهد بود.»«٣٣»
در خبر موثّق از آن حضرت نقل شده كه در باره آيه: وَ إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ، فرمود: «اين غير از زكات است، همانا زكات آشكار است نه پنهان.»«٣٤» آرى پنهان دادن زكات واجب در جايى جارى مىشود كه گيرنده از گرفتن زكات شرم كند و به غير نام زكات به او داده شود.
در الفقيه«٣٥» از عاصم بن حميد روايت شده كه گفته است: به ابى جعفر امام باقر (ع) عرض كردم از اصحاب ما كسى است كه از گرفتن زكات شرم مىكند، مىتوانم از مال زكات به او بدهم و به او نگويم كه زكات استي فرمود: «به او بده و به او مگو كه زكات است و مؤمن را خوار مگردان.»
چهارمين وظيفه: هر گاه بداند آشكارا دادن زكات موجب ترغيب مردم در اقتداى به اوست آن را آشكار دهد
و درون خود را از انگيزه ريا به طريقى كه در درمان ريا در كتاب ريا ذكر خواهيم كرد حفظ كند. خداوند متعال فرموده است:
[٣٣] کافي، ج ٣، ص ٥٠١؛ تهذيب، ج ١، ص ٣٧٨.
[٣٤]- کافي، ج ١، ص ٥٠٢، شماره ١٧؛ تهذيب، ج ١، ص ٣٧٨.
[٣٥]- همان مأخذ، ص ١٥٢.