نصوص الحکم برفصوص الحکم - حسن زاده الآملي، الشيخ حسن - الصفحة ٤٢٧ - در بيان حقيقت ملك , و تمثل او براى انسان , و در بيان وحى است

آسمان مرد و زمين زن در خرد *** هر چه آن انداخت اين مى پرورد

پس آسمان قلم و زمين لوح است . اميرالمؤمنين على عليه السلام مظهر عقل كل , و سيده نساء عالمين فاطمه صديقه مظهر نفس كل است و عقل و نفس قلم و لوح اند .

شيخ عارف محيى الدين عربى در باب سيصد و شانزده فتوحات مكيه , و قيصرى در اواخر فصل اول مقدماتش بر شرح فصوص الحكم محيى الدين آنجا كه گفته است : اشارة الى بعض المراتب الكلية و اصطلاحات الطائفة فيها ( ص ١١ ط ١ ) , و ميرداماد در قبس عاشر قبسات ( ص ٢٧٩ ط ١ و ص ٢٩٩ ) , و صدرالمتألهين در جلد ششم اسفار طبع اول ( ١١١ ط ١ ) و ديگر موارد موقف هفتم آن , در لوح و قلم و نظائر آنها مطالبى بسيار بلند و تحقيقاتى سودمند آورده اند . به خصوص در فتوحات مكيه كه شيخ تضلع علمى خود را به خوبى معرفى كرد و بعد از وى در اين امور به از او نگفته اند و بجز از گفتار او نياورده اند .

و نيز متاله سبزوارى در شرح اسرار دفتر سوم مثنوى ( ٢٤٩ ط ١ ) درن وق بيانى شيرين دارد .

و از آنكه رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم فرمود فؤاد عبد لوح ملكين است نيز اشارتى بدين مطلب است كه سير در عوالم انفسى راهنماى بعوالم آفاقى است كه در تطبيق عالم صغير و كبير سخنها بسيار رفته است و از اين مقايسه مطالبى پديد آمده است . من عرف نفسه فقد عرف ربه .

از اين مباحث و اشارات فوق بايد پى ببرى آسمانى كه وحى از آنجا نازل ميشود و ملك از آنجا فرود ميايد چيست ؟ و بدانى كه ملائكه را كه مدبرات مادون خودند مراتب مختلف و مقامات و درجات متعدد است , و ما منا الا له مقام معلوم ( صافات ١٦٤ ) .